Sezon zorzy polarnej w Laponii trwa formalnie od późnego sierpnia do początku kwietnia. W praktyce marzec od lat uchodzi za jeden z najlepszych miesięcy do obserwacji — niebo jest jeszcze wystarczająco ciemne, ziemia pokryta śniegiem, a dni stają się dłuższe i bardziej znośne niż w środku zimy. Turysta, który jedzie do Rovaniemi w marcu, ma realną szansę na zorze wieczorami i na spacery przy słońcu w ciągu dnia. Wydawałoby się, że to stabilna formuła. Tylko że zima w fińskiej Laponii coraz rzadziej wygląda tak, jak powinna.
Ocieplenie klimatyczne w regionach arktycznych przebiega szybciej niż gdziekolwiek indziej na świecie. Dla fińskiej branży turystycznej wokół Rovaniemi — która opiera się na zimowych aktywnościach, sankach z reniferami, Świętym Mikołajem i właśnie zorzach — to konkretny problem operacyjny, nie abstrakcyjna prognoza. Śnieg pojawia się później niż przed dekadą, taje wcześniej, a w niektóre zimy jego warstwa jest na tyle cienka, że tradycyjne oferty oparte na saniach czy safari skuterami śnieżnymi wymagają korekcji albo odwoływania terminów.
Z astronomicznego punktu widzenia zorza jest jednak obecna wtedy, kiedy jest ciemne niebo — i na tym operatorzy turystyczni zaczynają budować nową strategię. Lato odpada zupełnie: od maja do końca lipca fiński Arktyk doświadcza nocy polarnego słońca, kiedy niebo nie ciemnieje w ogóle i żadna zorza nie jest widoczna nawet przy maksymalnej aktywności słonecznej. Natomiast koniec sierpnia i wrzesień otwierają sezon z powrotem — i oferują przy tym coś, czego marzec dać nie potrafi.
Wrzesień w Laponii to czas ruska — tak Finowie nazywają jesienne przebarwienie liści, kiedy brzozowe lasy i torfowiska zmieniają kolor na żółty, pomarańczowy i czerwony. Niezamarznięte jeszcze jeziora odbijają zarówno jesienne barwy, jak i pierwsze zorze sezonu. To zjawisko wizualnie odmienne od zimowej scenerii i przyciągające zupełnie inny typ turysty — kogoś, kto nie szuka sanek z reniferami, lecz spokojnego spaceru brzegiem jeziora o zmierzchu z aparatem fotograficznym. Organizatorzy wyjazdów z Rovaniemi i Saariselkä zauważają, że jesienne pakiety sprzedają się coraz lepiej i że popyt na nie rośnie niezależnie od promocji.
Sezon wrzesień-październik ma też istotną praktyczną zaletę: nie zależy od śniegu. Turysta jadący w październiku na zorzę polarną nie ryzykuje, że zastanie deszcz zamiast puchu śnieżnego. Ten czynnik, który jeszcze dziesięć lat temu był mało istotny, dziś staje się jednym z argumentów sprzedażowych. Lapońscy operatorzy turystyczni zaczęli przebudowywać swoje oferty tak, żeby zmniejszyć zależność od pokrywy śnieżnej — rozwijając wellness, sauna retreaty, wieczory z zorzą nad jeziorem i pakiety tematyczne niezwiązane z nartami czy skuterami.
Marzec pozostaje miesiącem z najwyższym odsetkiem zadowolonych klientów polujących na zorzę — statystycznie pogodne noce, utrwalony śnieg i duże nasłonecznienie w ciągu dnia tworzą wciąż najatrakcyjniejsze połączenie. Ale wrzesień wyraźnie zyska, jeśli zimy w regionie będą dalej się ocieplać. Część branży traktuje tę zmianę jako szansę na wydłużenie sezonu i dywersyfikację produktu, zamiast biernie czekać na śnieg, który może nie nadejść na czas.
