Szwedzki parlament zatwierdził umowę z Estonią, która pozwoli na czasowe wykonywanie szwedzkich kar więzienia w zakładzie karnym w Tartu. Nowe przepisy zaczną obowiązywać 3 lipca 2026 roku, a pierwszych 100 osadzonych ma zostać przeniesionych w sierpniu i wrześniu. Decyzja ma pomóc w rozwiązaniu poważnego braku miejsc w szwedzkim więziennictwie.
Szwecja będzie mogła korzystać z 400 cel w Estonii, które mają pomieścić maksymalnie 600 osób. Umowa została podpisana przez rządy Szwecji i Estonii 18 czerwca 2025 roku, ale wymagała jeszcze zatwierdzenia przez Riksdag. Teraz parlament przyjął potrzebne przepisy.
Szwecja będzie korzystać z więzienia w Tartu
Riksdag przyjął rządową propozycję dotyczącą czasowego wykonywania szwedzkich kar więzienia za granicą. W praktyce oznacza to zatwierdzenie umowy z Estonią i stworzenie podstaw prawnych do przenoszenia części osadzonych ze Szwecji do estońskiego zakładu karnego.
Według informacji Kriminalvården, czyli szwedzkiej służby więziennej, plan zakłada, że pierwszych 100 osadzonych zostanie przeniesionych do Tartu w sierpniu i wrześniu 2026 roku. Następnie kolejne grupy mają być przenoszone co kwartał. Latem 2027 roku zakład w Tartu może mieć już do 600 osadzonych ze Szwecji.
Umowa dotyczy 400 cel, które mają zapewnić miejsce dla maksymalnie 600 osób. Rząd Szwecji podkreślał już przy podpisaniu porozumienia, że rozwiązanie ma przynieść „odczuwalne odciążenie” dla szwedzkiego systemu więziennictwa.
Dlaczego potrzebna była specjalna większość?
Sprawa nie dotyczyła wyłącznie wynajęcia miejsc w zagranicznym więzieniu. Riksdag musiał również zgodzić się na przekazanie Estonii części zadań związanych z wykonywaniem kar, w tym zadań obejmujących wykonywanie władzy publicznej.
Z tego powodu decyzja wymagała szerokiego poparcia politycznego. W głosowaniu za przyjęciem propozycji było 304 posłów, przeciw 44, nikt się nie wstrzymał, a jeden poseł był nieobecny. Przeciw głosowały przede wszystkim Vänsterpartiet i Miljöpartiet, natomiast propozycja przeszła również dzięki poparciu Socialdemokraterna.
Podczas debaty poseł Socialdemokraterna Lars Isacsson podkreślał, że jego partia zasadniczo uważa, iż szwedzkie więziennictwo powinno być prowadzone w Szwecji. Jednocześnie mówił, że trzeba uwzględnić realną sytuację, ponieważ Kriminalvården jest bardzo mocno obciążona.
Chodzi o poważny brak miejsc w więzieniach
Głównym powodem umowy jest przepełnienie szwedzkiego systemu więziennictwa. Kriminalvården wskazuje, że wynajęcie miejsc w Estonii jest jednym ze sposobów poradzenia sobie z brakiem miejsc w szwedzkich zakładach karnych.
Rządowa propozycja przewiduje nową ustawę o czasowym wykonywaniu szwedzkich kar więzienia za granicą. Jej celem jest stworzenie możliwości, aby osoby skazane w Szwecji mogły przez określony czas odbywać karę w zakładzie karnym w innym państwie, jeśli istnieje odpowiednia umowa międzynarodowa.
W przypadku Estonii chodzi o zakład karny w Tartu. Estońska służba więzienna będzie odpowiadać za wykonywanie kary, a co do zasady zastosowanie mają mieć estońskie przepisy. Jednocześnie porozumienie zakłada współpracę między państwami i nadzór nad warunkami wykonywania kar.
Kiedy nowe zasady zaczną obowiązywać?
Nowe przepisy zaczną obowiązywać 3 lipca 2026 roku. Sama decyzja Riksdagu zapadła 3 czerwca 2026 roku, po debacie przeprowadzonej 1 czerwca.
Nie oznacza to jednak, że od razu wszyscy osadzeni zostaną przeniesieni do Estonii. Według planu Kriminalvården pierwsza grupa, licząca około 100 osób, ma trafić do Tartu w sierpniu i wrześniu 2026 roku. Kolejne przeniesienia mają następować etapami.
