Szwecja przygotowuje szpitale na wypadek wojny. Wskazano trzy kluczowe obszary kraju

Szwecja rozpoczyna kolejny etap przygotowania szpitali na wypadek wojny. Analizy przeprowadzone przez Socialstyrelsen we współpracy z wojskiem wskazują trzy obszary, w których zapotrzebowanie na pomoc medyczną może być szczególnie duże: północną Szwecję, Gotlandię i wschodnie wybrzeże. Pierwszy etap obejmie cztery północne regiony, które mają wspólnie opracować system przyjmowania dużej liczby rannych.

Nowe plany przedstawiono 14 października 2026 roku podczas konferencji prasowej w Östersund z udziałem minister zdrowia Elisabet Lann oraz przedstawicieli Socialstyrelsen, szwedzkiego Urzędu ds. Zdrowia i Opieki Społecznej.

Jak wynika z oficjalnego komunikatu Socialstyrelsen, celem jest zwiększenie zdolności szwedzkiej służby zdrowia do leczenia dużej liczby rannych w warunkach wojennych, bez całkowitego wstrzymywania opieki nad pozostałymi pacjentami.

Trzy obszary Szwecji wymagają szczególnych przygotowań

Socialstyrelsen wspólnie z Siłami Zbrojnymi Szwecji (Försvarsmakten) i Instytutem Badań Obrony Całkowitej (FOI) przeanalizowała możliwe skutki wojny dla krajowego systemu ochrony zdrowia.

Na podstawie tych analiz wyodrębniono trzy obszary istotne dla dalszych przygotowań:

• Północna Szwecja – ze względu na duże odległości, trudny klimat i możliwe ograniczenia transportu medycznego.
• Gotlandia – ze względu na położenie wyspy i ryzyko utrudnień w przewożeniu pacjentów na kontynent.
• Wschodnie wybrzeże – gdzie szpitale powinny być przygotowane również na przyjęcie rannych z państw bałtyckich.

W komunikacie szwedzkiego rządu z 16 października dodatkowo wymieniono Sztokholm wśród obszarów o szczególnym znaczeniu dla planowania.

Wskazanie tych lokalizacji nie oznacza prognozy, że właśnie tam dojdzie do działań wojennych. Są to obszary, w których według przyjętych scenariuszy system opieki zdrowotnej może zostać poddany szczególnie dużemu obciążeniu.

Cztery północne regiony rozpoczną przygotowania szpitali

Pierwszym etapem projektu objęto Norrbotten, Västerbotten, Västernorrland oraz Jämtland Härjedalen.

Regiony mają wspólnie opracować model funkcjonowania tzw. beredskapssjukhus, czyli szpitali gotowościowych.

Nie chodzi o utworzenie jednej nowej placówki, lecz o zorganizowanie współpracy między istniejącymi szpitalami, oddziałami i innymi jednostkami medycznymi.

W przypadku wystąpienia dużej liczby rannych poszczególne placówki powinny móc dzielić się zadaniami, personelem, wyposażeniem i możliwościami transportowymi.

Północna Szwecja stawia przed organizatorami opieki szczególne wyzwania. Duże odległości między miejscowościami, niskie temperatury i trudne warunki pogodowe mogą wydłużać transport pacjentów oraz utrudniać dostarczanie sprzętu medycznego.

Prace czterech regionów będzie koordynować Norrbotten.

Norrbotten otrzyma 37 mln koron na zapasy medyczne

Nowym przygotowaniom towarzyszy konkretne finansowanie.

Według Socialstyrelsen na pilotaż w 2026 roku przeznaczono łącznie 38,5 mln koron szwedzkich.

Z tej kwoty:

• 37 mln SEK otrzyma Norrbotten na tworzenie zapasów materiałów medycznych w strategicznie ważnych lokalizacjach.
• 1 mln SEK trafi do Västerbotten na udział w pracach przygotowawczych.
• 500 tys. SEK otrzyma Jämtland Härjedalen na działania związane z projektem.

Region Västernorrland również uczestniczy we wspólnym planowaniu, chociaż nie został wymieniony w podziale tej konkretnej puli dotacji.

Środki mają wspierać rozwój zdolności medycznych, które będzie można wykorzystać w czasie kryzysu, podwyższonej gotowości obronnej lub wojny.

Przedstawiciele północnych regionów podkreślają, że powodzenie projektu będzie zależeć nie tylko od zakupów wyposażenia, ale także od przeszkolenia personelu, odpowiedniej organizacji i współpracy między placówkami.

Gotlandia musi przygotować się na ograniczenie transportu z kontynentem

Szczególne miejsce w analizach zajmuje Gotlandia.

Ze względu na położenie geograficzne wyspa musi być przygotowana na sytuację, w której przewożenie pacjentów do szpitali na kontynencie stanie się ograniczone lub czasowo niemożliwe.

Oznacza to konieczność zapewnienia odpowiednich możliwości leczenia na miejscu, także przy zwiększonej liczbie rannych.

Władze Regionu Gotlandia pozytywnie oceniły uwzględnienie wyspy w dalszych pracach. Przewodnicząca zarządu regionu Meit Fohlin podkreśliła jednak, że kolejne zadania muszą wiązać się z odpowiednimi zasobami i finansowaniem.

Socialstyrelsen prowadzi rozmowy z regionem i planuje kolejne spotkania jeszcze w 2026 roku.

Na razie nie podjęto decyzji, które placówki na Gotlandii miałyby otrzymać szczególne zadania w ramach nowego systemu.

Szpitale na wschodnim wybrzeżu mogą przyjmować rannych z krajów bałtyckich

Trzecim obszarem wskazanym przez Socialstyrelsen jest wschodnie wybrzeże Szwecji.

W tej części kraju planowanie obejmuje również możliwość przyjmowania pacjentów poszkodowanych w państwach bałtyckich.

Oznacza to, że przygotowania nie dotyczą wyłącznie rannych znajdujących się na terytorium Szwecji, ale także potencjalnych potrzeb medycznych wynikających z sytuacji bezpieczeństwa w regionie Morza Bałtyckiego.

Nie wskazano jeszcze wszystkich regionów, które mają uczestniczyć w tym etapie projektu. Ich wybór będzie przedmiotem dalszych analiz.

Planowanie transportu rannych ma odbywać się we współpracy z Försvarsmakten, a rozwijany model szpitali gotowościowych powinien być również koordynowany z szerszym systemem obrony całkowitej i planowaniem NATO.

Szwecja nie planuje budowy nowych szpitali wojennych

Socialstyrelsen zaznacza, że obecne działania nie oznaczają rozpoczęcia budowy nowych szpitali.

Pierwszym zadaniem będzie określenie, jak istniejące placówki mogą zwiększyć liczbę przyjmowanych pacjentów i dostosować funkcjonowanie do szczególnych warunków.

Planowanie opiera się na tzw. koncepcji PLUS, obejmującej cztery elementy: personel, pomieszczenia, wyposażenie i zarządzanie.

Oznacza to między innymi konieczność określenia liczby potrzebnych pracowników, dostępności sal i sprzętu oraz procedur współpracy między jednostkami medycznymi.

Dyrektor generalny Socialstyrelsen Björn Eriksson wyjaśnia, że celem jest zbudowanie zdolności do jednoczesnego leczenia znacznie większej liczby osób z poważnymi obrażeniami i utrzymania podstawowej opieki zdrowotnej dla mieszkańców.

Projekt znajduje się obecnie na etapie organizacyjnym. Nie opublikowano listy szpitali, które otrzymają ostateczny status placówek gotowościowych.

Przygotowania trwają od kilku lat

Szwedzkie władze rozwijają system ochrony zdrowia na potrzeby obrony cywilnej od 2022 roku.

Socialstyrelsen prowadzi analizy dotyczące liczby potencjalnych rannych, potrzebnego personelu i możliwości działania szpitali w sytuacjach nadzwyczajnych.

W marcu 2026 roku rząd zlecił urzędowi rozpoczęcie pilotażu dotyczącego szpitali gotowościowych.

Przygotowania te wpisują się w szersze wzmacnianie szwedzkiej obrony cywilnej. Wcześniej opisywaliśmy na skandynawiainfo.pl/ problemy z gotowością szwedzkiej służby zdrowia na przyjęcie dużej liczby rannych.

Nowy projekt ma pomóc regionom opracować bardziej jednolite zasady działania oraz ustalić, jakie zasoby trzeba zapewnić na wypadek poważnego kryzysu.

Do marca 2027 roku powstanie krajowa koncepcja szpitali gotowościowych

Socialstyrelsen ma przedstawić rządowi propozycję ogólnokrajowego modelu szpitali gotowościowych najpóźniej 31 marca 2027 roku.

Podstawą dokumentu będą doświadczenia zebrane w czterech północnych regionach, a także dalsze rozmowy z Gotlandią i przedstawicielami regionów wschodniego wybrzeża.

Ostateczny model powinien określać, jak organizować opiekę medyczną, jakie zasoby zapewniać i w jaki sposób koordynować transport rannych pomiędzy placówkami.

Na obecnym etapie nie ogłoszono daty, od której wszystkie planowane zdolności szpitali gotowościowych będą w pełni dostępne.