Przemoc honorowa w Szwecji ma być ścigana na podstawie ostrzejszych przepisów. Rząd przekazał 19 marca do parlamentu projekt ustawy, który przewiduje nowe narzędzia dla policji, surowsze kary oraz brak wyjątków przy uznawaniu części małżeństw zawartych za granicą.
W projekcie chodzi przede wszystkim o sprawy związane z przymusowymi małżeństwami, małżeństwami dzieci i innymi formami przemocy motywowanej honorem. Jak podał szwedzki rząd, proponowane zmiany miałyby wejść w życie 2 lipca 2026 roku.
Przemoc honorowa w Szwecji i nowe narzędzia policji
W rządowej propozycji zapisano, że policja i prokuratura mają dostać szersze możliwości prowadzenia śledztw w sprawach o przymus małżeński i przestępstwa związane z małżeństwami dzieci. Chodzi o tajne środki przymusu, w tym tajną kontrolę łączności, tajny nadzór elektroniczny, tajny monitoring kamerowy oraz tajny odczyt danych.
Z materiałów rządowych wynika też, że środki te mają być stosowane nie tylko wobec osoby już podejrzanej, ale również w celu ustalenia, kto może być w uzasadniony sposób podejrzany o popełnienie takiego przestępstwa. Rząd ocenia, że właśnie w sprawach honorowych takie narzędzia mogą mieć duże znaczenie dowodowe, ponieważ czyny te często dzieją się w zamkniętym kręgu rodziny lub szerszego otoczenia.
Projekt przewiduje również rozszerzenie odpowiedzialności karnej. Jak informuje Regeringen, przepisy o przymusie małżeńskim mają obejmować więcej sytuacji niż dziś, między innymi wprowadzanie ofiary w błąd co do znaczenia ceremonii albo możliwości rozwiązania małżeństwa.
W projekcie pojawia się też nowe przestępstwo dotyczące wywożenia dziecka za granicę w celu zawarcia małżeństwa. Rząd chce, by karalne było także dopuszczenie do takiego wyjazdu lub skłonienie dziecka do podróży w tym celu. Jednocześnie mają zostać zaostrzone kary za przymus małżeński i małżeństwa dzieci.
Małżeństwa zagraniczne bez wyjątków
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy uznawania małżeństw zawartych poza Szwecją. W nowej propozycji rząd zapisuje, że zakaz uznawania niedozwolonych małżeństw zagranicznych ma obowiązywać bez wyjątków. Dotyczy to między innymi poligamii, małżeństw dzieci, małżeństw przymusowych, małżeństw między bliskimi krewnymi oraz małżeństw zawieranych przez pełnomocnika.
Rząd podkreśla, że takie małżeństwa nie powinny być uznawane w Szwecji. Jednocześnie w projekcie zaznaczono, że mimo braku uznania możliwe będzie przyznanie im ograniczonego skutku prawnego w wyjątkowych przypadkach, jeśli istnieją szczególne powody i obie strony ukończyły 18 lat.
Zmiana ma objąć także poligamiczne związki, które zostały już wpisane do rejestrów ludności. To oznacza, że projekt nie dotyczy wyłącznie nowych przypadków, ale również części małżeństw istniejących już formalnie w systemie.
Osobny projekt dotyczy małżeństw kuzynów
Równolegle rząd prowadzi osobny projekt dotyczący zakazu małżeństw między kuzynami w samej Szwecji. W propozycji 2025/26:154 zapisano, że małżeństwa kuzynów oraz niektóre inne małżeństwa między bliskimi krewnymi mają zostać zakazane, a zagraniczne małżeństwa kuzynów co do zasady nie będą uznawane w Szwecji.
Według tej propozycji przepisy o zakazie małżeństw kuzynów miałyby wejść w życie 1 lipca 2026 roku. To odrębny projekt od ustawy przedstawionej 19 marca, choć oba pakiety rząd łączy z walką z przemocą i uciskiem motywowanym honorem.
