Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski rozmawiał telefonicznie z premierem Szwecji Ulfem Kristerssonem. Tematem była ukraińska obrona powietrzna i postęp przygotowań do przejęcia 16 myśliwców JAS 39 Gripen C/D, które Szwecja przekazuje Ukrainie w ramach pomocy wojskowej. Zełenski zamieścił podziękowania na platformie X.
W opublikowanym wpisie ukraiński prezydent napisał, że jest „wdzięczny Ulfowi za jego wsparcie i jasne stanowisko wobec rosyjskiej wojny”. Centralnym tematem rozmowy była obrona powietrzna. Jak wskazał Zełenski, Rosja w coraz większym stopniu stawia na uderzenia balistyczne, ataki kombinowane i drony z silnikiem odrzutowym – a ochrona przed nimi jest, jego zdaniem, kluczem do pozbawienia Moskwy zdolności do przedłużania konfliktu.
Zełenski i Kristersson o Gripenach i obronie powietrznej: o czym mówiono
Prezydent Ukrainy zaznaczył, że oba kraje aktywnie pracują nad zapewnieniem gotowości całej infrastruktury potrzebnej do odbioru szwedzkich myśliwców – szkoleń pilotów i personelu naziemnego oraz operacyjnego wdrożenia Gripenów. Jak wynika z wcześniejszych ustaleń przywódców, opisywanych przez Gazetę Prawną, pierwsze 16 maszyn JAS 39 Gripen C/D ma dotrzeć do Sił Powietrznych Ukrainy na początku 2027 roku, a Zełenski wskazywał konkretnie na przełom grudnia 2026 i stycznia 2027 roku.
Rozmowa wpisuje się w ślad po umowie podpisanej 30 czerwca 2026 roku w Kijowie przez ministra obrony Szwecji Påla Jonsona. Jak pisaliśmy na Skandynawiainfo.pl, ukraiński minister obrony Mychajło Fedorow oceniał wcześniej, że szwedzkie myśliwce „mogą stać się czynnikiem decydującym o przebiegu wojny z Rosją” – szczególnie w kontekście zagrożeń ze strony rosyjskich bomb szybujących, przed którymi większy potencjał lotniczy może skuteczniej chronić ukraińskie pozycje.
Pakiet darowizny – obejmujący 16 Gripenów C/D wraz ze szkoleniami – jest wyceniony na około 22,2 miliarda koron. Szkolenie ukraińskich pilotów w Szwecji już trwa.
Droga do umowy i kontekst szwedzkiego wsparcia
Obecna rozmowa telefoniczna to kolejny etap długiej drogi. Jak przypominamy w artykule „Szwedzkie Gripeny mogą zmienić przebieg wojny”, jeszcze wiosną 2026 roku finansowanie i tempo dostaw były głównymi przeszkodami w sfinalizowaniu kontraktu. Przełomem było zniesienie przez Węgry weta wobec unijnej pożyczki dla Ukrainy oraz potwierdzenie wsparcia finansowego z budżetu szwedzkiej pomocy wojskowej.
Zełenski odniósł się też do formatu Ukraine-Sweden Drone Deal, który obejmuje współpracę w dziedzinie systemów bezzałogowych i rozwiązań przeciwdronowych – dziedziny coraz ważniejszej w obliczu masowych rosyjskich ataków. Jak pisał Kristersson w poście na X w odpowiedzi na podziękowania ukraińskiego prezydenta: „Będziemy nadal wspierać Ukrainę wobec przerażających ataków Rosji”. Na Skandynawiainfo.pl pisaliśmy wcześniej, że Kristersson wielokrotnie podkreślał, iż szwedzkie wsparcie dla Ukrainy nie ma „ustalonych limitów” i będzie trwać tak długo, jak będzie potrzebne. Obaj przywódcy uzgodnili termin kolejnych kontaktów.
