Podaż mieszkań na rynku wtórnym w Szwecji spadła w pierwszej połowie 2026 roku o 18 procent w Sztokholmie w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego. Na każde ogłoszenie wpłynęło średnio 42 wniosków. Tak wynika z raportu platformy wynajmowej Qasa, na który powołuje się SvD.
Rynek wynajmu wtórnego – czyli tzw. andrahandsuthyrning – od dawna działa pod presją niedoboru. Jak wynika z analizy Qasa opublikowanej w Bostadspolitik.se, w Sztokholmie, Göteborgu i Malmö podaż ogłoszeń wynajetmowych skurczyła się o około 20 procent w 2025 roku – a pierwsza połowa 2026 przynosi kolejną falę spadkową. Maria Björkander, prezes Qasa, komentuje: „Andrahandsmarknaden jest zaworem bezpieczeństwa szwedzkiego systemu mieszkaniowego. Kiedy podaż maleje, ludziom jest trudniej znaleźć mieszkanie, co wpływa na mobilność, zmiany pracy i możliwość usamodzielnienia się”.
Wynajem wtórny w Szwecji – dlaczego ofert jest coraz mniej
Björkander wskazuje kilka przyczyn kurczącego się rynku. Przez poprzednie lata wysokich stóp procentowych wielu właścicieli mieszkań spółdzielczych (bostadsrätter) zamiast sprzedawać lokal, wolało go wynajmować – co przejściowo powiększało pulę dostępnych mieszkań. Gdy stopy zaczęły spadać, część właścicieli zdecydowała się jednak na sprzedaż lub powrót do lokalu. Równolegle stowarzyszenia spółdzielni mieszkaniowych ograniczyły swobodę wynajmu lokali przez ich właścicieli.
W Sztokholmie w pierwszej połowie 2026 roku złożono ponad 235 000 wniosków o wynajem – co daje średnio 42 zgłoszenia na jedno ogłoszenie. Björkander mówi wprost: „Konkurencja jest najbardziej zacięta w przypadku mniejszych mieszkań w aglomeracjach miejskich”. Kawalerka w centrum Sztokholmu kosztuje dziś średnio około 14 000 koron miesięcznie – dla porównania, w Wielkiej Aglomeracji Sztokholmskiej ogółem cena wynosi około 10 100 koron. Jak wskazuje SVT Nyheter, przeprowadzka zaledwie kilka stacji metra dalej od centrum może oznaczać oszczędność kilku tysięcy koron miesięcznie.
Nowe przepisy od 1 lipca – efektu jeszcze nie widać
1 lipca 2026 roku weszły w życie zmiany w prawie dotyczącym podnajmu. Nowe regulacje mają ułatwić właścicielom wynajmowanie swoich mieszkań – m.in. przez zniesienie zakazu wynajmowania kilku lokali jednocześnie, złagodzenie wymogów dotyczących wcześniejszej historii wynajmu danego lokalu i swobodniejsze ustalanie czynszu. Jak oceniała wcześniej w artykule dla Expressen sama Björkander, reformy mogą mieć „duże skutki dla rynku wtórnego w nadchodzących latach”.
Na razie jednak efekt jest odwrotny od zamierzonego. Wielu właścicieli wstrzymuje się z decyzją i czeka na wyjaśnienie nowych zasad – co sprawiło, że w pierwszych dniach po zmianie przepisów na rynku pojawiło się jeszcze mniej mieszkań. Björkander zaznacza: „W wielu przypadkach prowadzi to do tego, że mieszkania stoją puste”.
Zmiany wzbudziły też krytykę. Niclas Sundell, prawnik Hyresgästföreningen (Stowarzyszenia Lokatorów), mówił podczas konsultacji w Szwedzkim Radiu: „Rynek wtórny charakteryzuje się obecnie nieuzasadnionymi czynszami, a jeśli w ramach tej propozycji dodane zostaną kolejne mieszkania, istnieje duże ryzyko, że również w tych mieszkaniach czynsze będą nieuzasadnione”. Stowarzyszenie ostrzegało też przed nasileniem spekulacji i rozmyciem czytelnych zasad gry dla najemców.
Paradoksalnie, mimo mniejszej podaży i rosnącego popytu, czynsze jak dotąd nie poszły ostro w górę. Z danych Qasa wynika, że mediany czynszów w największych miastach pozostały względnie stabilne – w segmencie kawalerek odnotowano nawet kilkuprocentowy spadek. Björkander przyznaje, że to zaskakujące: „Można by pomyśleć, że gdy podaż spada, a presja konkurencyjna rośnie, ceny wzrosną. Ale tak się nie stało”.
