Ukraina chce jak najszybciej uzyskać dostęp do szwedzkich samolotów Gripen. Według ukraińskiego ministra obrony Mychajły Fedorowa maszyny te mogą stać się czynnikiem decydującym o przebiegu wojny z Rosją.
- Ukraina widzi w Gripenach broń, która może zmienić sytuację
- Do 150 samolotów i największa umowa w historii Saaba
- Ukraina chce szybciej wersji C i D
- Finansowanie było problemem. Teraz pojawiło się „światełko w tunelu”
- Szwecja mówi o intensywnych negocjacjach
- Dlaczego ta sprawa jest ważna dla Polaków w Szwecji
- Decyzja może nadejść w ciągu miesięcy
Rozmowy ze Szwecją i firmą Saab dotyczą zakupu nawet 150 samolotów. Jak podał Reuters, Ukraina liczy, że dobre informacje w tej sprawie mogą pojawić się w ciągu kilku miesięcy. Szwedzki minister obrony Pål Jonson potwierdza, że negocjacje idą dobrze.
Ukraina widzi w Gripenach broń, która może zmienić sytuację
Mychajło Fedorow odwiedził w czwartek producenta Gripenów, firmę Saab, oraz spotkał się ze szwedzkim ministrem obrony Pålem Jonsonem. Według depeszy TT opublikowanej przez Aftonbladet ukraiński minister mówił, że szwedzkie samoloty wraz z uzbrojeniem i zasięgiem pocisków mogą stać się bardzo silnym narzędziem w wojnie.
Chodzi nie tylko o atak. Fedorow wskazywał też na ochronę ukraińskich żołnierzy na froncie i większe możliwości obrony przed rosyjskimi bombami szybującymi.
To jeden z najważniejszych powodów, dla których Ukraina naciska na szybki dostęp do Gripenów. Rosyjskie bomby szybujące są trudnym zagrożeniem dla ukraińskich pozycji, a większe możliwości lotnicze mogłyby wzmocnić obronę frontu.
Do 150 samolotów i największa umowa w historii Saaba
Ukraina prowadzi rozmowy ze Szwecją i Saabem w sprawie zakupu do 150 samolotów Gripen. List intencyjny został podpisany w październiku. Według SVT Nyheter prezes Saaba Micael Johansson mówił wcześniej, że porozumienie może zostać zawarte w ciągu kilku miesięcy.
Dla Szwecji byłaby to transakcja o ogromnym znaczeniu. SVT wskazywało, że Saab może być na drodze do jednej z największych umów w swojej historii.
Reuters podał, że dostawy nowych samolotów mogłyby rozpocząć się około trzech lat po zawarciu porozumienia. Jednocześnie Szwecja analizuje możliwość szybszego przekazania starszych wersji Gripena. W grę mogą wchodzić różne rozwiązania, w tym sprzedaż, pożyczka lub darowizna.
Ukraina chce szybciej wersji C i D
Najważniejsze negocjacje dotyczą modelu Gripen E. To nowsza wersja samolotu, ale jej dostarczenie wymaga czasu.
Dlatego Ukraina chce jak najszybciej uzyskać dostęp także do wersji C i D. Z tekstu opublikowanego przez Göteborgs-Posten wynika, że Kijów liczy na te samoloty możliwie szybko, choć rozmowy koncentrują się przede wszystkim na modelu E.
To praktyczna różnica. Nowy kontrakt może budować ukraińskie lotnictwo na lata, ale starsze wersje mogłyby mieć znaczenie szybciej, w czasie trwającej wojny.
Finansowanie było problemem. Teraz pojawiło się „światełko w tunelu”
Jedną z największych przeszkód było finansowanie. Zakup nawet 150 samolotów bojowych oznaczałby bardzo kosztowny kontrakt.
Według Reutersa Ukraina ma plan finansowania umowy. Pål Jonson wskazywał, że szwedzki budżet pomocy dla Ukrainy może częściowo pomóc w finansowaniu porozumienia. Znaczenie ma też decyzja Węgier, które zniosły weto wobec unijnej pożyczki dla Ukrainy.
W materiałach TT cytowanych przez szwedzkie media wskazano, że chodzi o 90 miliardów euro pożyczki dla Ukrainy. To może poprawić perspektywy finansowania zakupu.
Fedorow mówił, że widać „światełko w tunelu” i że wszystko wygląda dobrze. Dodał też, że ostatnie słowo w sprawie umowy, jej warunków i sposobu płatności będzie należało do prezydenta Wołodymyra Zełenskiego.
Szwecja mówi o intensywnych negocjacjach
Szwedzki minister obrony Pål Jonson podkreślił, że rozmowy weszły w intensywną fazę. Według depeszy TT opublikowanej przez szwedzkie media negocjacje odbywają się w konstruktywnej atmosferze i przyniosły znaczny postęp.
Jonson potwierdził, że rozmowy dotyczą przede wszystkim Gripena E, ale obejmują także modele C i D. Zapowiedział, że Szwecja wróci do sprawy, jeśli i kiedy strony osiągną cel.
Reuters podał, że Jonson nie wyklucza zawarcia porozumienia jeszcze w tym roku. To ważny sygnał, choć nie oznacza, że umowa została już podpisana.
Dlaczego ta sprawa jest ważna dla Polaków w Szwecji
Dla Polaków mieszkających w Szwecji ta sprawa ma znaczenie z kilku powodów. Po pierwsze, dotyczy roli Szwecji w bezpieczeństwie Europy i we wsparciu Ukrainy. Po drugie, chodzi o możliwie największą transakcję zbrojeniową z udziałem szwedzkiego przemysłu obronnego.
Znaczenie może mieć też wymiar gospodarczy. Saab jest jednym z najważniejszych szwedzkich koncernów obronnych, a duża umowa z Ukrainą mogłaby mieć wpływ na przemysł, miejsca pracy i pozycję Szwecji w europejskiej polityce bezpieczeństwa.
Dla mieszkańców Szwecji to również pytanie o to, jak daleko kraj będzie angażował się w budowę zdolności obronnych Ukrainy. Rząd w Sztokholmie przedstawia to jako część długoterminowego wsparcia dla Kijowa i bezpieczeństwa regionu.
Decyzja może nadejść w ciągu miesięcy
Na razie nie ma podpisanej umowy. Są jednak sygnały, że rozmowy przyspieszyły.
Ukraina mówi o możliwych dobrych wiadomościach w ciągu kilku miesięcy. Saab liczy na finalizację porozumienia w tym roku. Szwedzki minister obrony potwierdza, że rozmowy idą dobrze, ale jednocześnie wskazuje, że szczegóły zostaną przedstawione dopiero po osiągnięciu celu.
Najważniejsze pozostają trzy kwestie: finansowanie, tempo dostaw i to, czy Ukraina otrzyma szybciej starsze wersje Gripena, zanim dostępne będą nowe maszyny Gripen E.
