VAT na żywność w Szwecji został obniżony od 1 kwietnia 2026 roku z 12 do 6 proc. Jak podają Skatteverket i Regeringen, zmiana ma charakter czasowy i ma obowiązywać do 31 grudnia 2027 roku.
W praktyce niższa stawka nie oznacza jednak, że każdy posiłek i każda forma sprzedaży będą rozliczane tak samo. Skatteverket wyjaśnia, że 6 proc. dotyczy sprzedaży żywności, ale usługi restauracyjne nadal są objęte stawką 12 proc., a niektóre elementy dodatkowe – jak osobna usługa transportowa realizowana przez zewnętrzną firmę – mogą podlegać 25-procentowemu VAT.
VAT na żywność w Szwecji od 1 kwietnia
Według Skatteverket obniżka obejmuje szeroko rozumianą żywność i dotyczy wielu branż – od sklepów spożywczych po stacje benzynowe, budki z jedzeniem, kawiarnie i restauracje. Urząd podkreśla jednak, że od 1 kwietnia pojawiają się też pytania graniczne, bo ten sam lokal może jednocześnie sprzedawać żywność z 6-procentowym VAT i usługi restauracyjne z 12-procentowym VAT.
Przy pełnym przeniesieniu obniżki na cenę brutto oznaczałoby to spadek ceny o około 5,4 proc. Koszyk za 1000 koron brutto kosztujący wcześniej tyle samo, po zmianie stawki i przy niezmienionej cenie netto, wyniósłby około 946 koron, czyli byłby tańszy o około 54 korony. To wyliczenie wynika bezpośrednio ze zmiany stawki z 12 do 6 proc.
Restauracja nadal z 12-procentowym VAT
Najważniejszy wyjątek dotyczy lokali gastronomicznych. Jak wyjaśnia Skatteverket, jeśli klient kupuje jedzenie lub napój razem z usługami umożliwiającymi konsumpcję na miejscu – takimi jak dostęp do stolików i krzeseł, serwowanie czy użycie naczyń – sprzedaż jest traktowana jako usługa restauracyjna. Wtedy stawka pozostaje na poziomie 12 proc.
Niższa stawka 6 proc. obejmuje natomiast żywność sprzedawaną bez takich usług dodatkowych. Urząd jako przykłady wskazuje m.in. gotowe jedzenie kupowane w sklepie, posiłki odbierane z restauracji, jedzenie z food trucka czy wyroby zabierane z kawiarni na wynos. Oznacza to, że granica nie przebiega między „restauracją” a „sklepem”, lecz między samą sprzedażą żywności a usługą gastronomiczną.
Najwięcej pytań przy dostawie i aplikacjach
Szczególnie dużo wątpliwości dotyczy zamówień na wynos i dostaw. Skatteverket podaje, że jeśli restauracja sprzedaje gotowe jedzenie na wynos, sama żywność może być objęta 6-procentowym VAT. Jeżeli jednak transport realizuje inne przedsiębiorstwo, na przykład zewnętrzna platforma lub firma kurierska, taki przewóz jest osobną usługą transportową i może być objęty stawką 25 proc.
To oznacza, że problem nie polega na tym, że całe zamówienie z aplikacji automatycznie wpada do jednej wyższej stawki. W praktyce rachunek może zostać rozdzielony na część dotyczącą jedzenia i część dotyczącą dostawy. Osobno 25-procentowy VAT może też dotyczyć dodatkowo sprzedawanych jednorazowych sztućców czy serwetek, jeśli klient kupuje je jako odrębny produkt.
Niższy VAT nie musi dać dużej ulgi
Na możliwy ograniczony efekt dla domowych budżetów zwracał uwagę także SEB. W materiale cytowanym przez SvD privatekonom banku Américo Fernández powiedział, że halved matmoms „nie jest sytuacją zmieniającą życie”, a większość badanych nie spodziewa się pełnego przełożenia tej zmiany na ceny w sklepach. Z kolei zestawienie SEB szacuje, że dla rodziny z dwojgiem dzieci obniżka może oznaczać około 620 koron niższych kosztów żywności miesięcznie.
