Szkoły w Szwecji po wakacjach się zmienią. Dotyczy to telefonów i zasad

Po wakacjach życie szkolne wielu dzieci w Szwecji może wyglądać inaczej. Rząd proponuje nowe przepisy, które mają wprowadzić szkołę wolną od telefonów, jaśniejsze zasady szkolne i większe możliwości reagowania na sytuacje zagrażające bezpieczeństwu.

Zmiany mają wejść w życie 1 sierpnia 2026 roku. Według rządowej propozycji dotyczą one między innymi telefonów komórkowych, regulaminów szkolnych, zawieszeń, przenoszenia uczniów oraz odpowiedzialności szkoły za spokój i bezpieczeństwo.

Telefony mają znikać na cały dzień szkolny

Najbardziej widoczna zmiana dotyczy telefonów komórkowych. Zgodnie z propozycją rządu szkoły mają stać się wolne od telefonów przez cały dzień szkolny.

Telefony uczniów mają być zbierane na początku dnia i oddawane dopiero po jego zakończeniu. Dotyczy to obowiązkowych form szkolnych, świetlic oraz otwartych zajęć pozalekcyjnych. Rząd wskazuje, że celem jest ograniczenie rozproszenia i poprawa spokoju w nauce.

Dla rodziców oznacza to prostą, ale ważną zmianę w codzienności. Dziecko może nie mieć możliwości szybkiego kontaktu telefonicznego w czasie dnia szkolnego. Warto więc zapytać szkołę, jak będą wyglądały wyjątki, pilne sytuacje i kontakt z rodzicem.

- Reklama -

Według Skolverket zakaz telefonów w obowiązkowych formach szkolnych ma obowiązywać od jesieni 2026 roku. Urząd zaznacza też, że w wielu szwedzkich szkołach podobne ograniczenia już funkcjonują.

Nowe zasady szkolne zamiast zasad porządkowych

Rząd chce także zmienić sposób, w jaki szkoły opisują zasady obowiązujące uczniów. Dzisiejsze zasady porządkowe mają zostać zastąpione przez zasady szkolne.

Nie chodzi tylko o zmianę nazwy. Zasady mają być wspólne dla całej szkoły i lepiej znane uczniom, personelowi oraz opiekunom. Szkoła ma również posiadać plan konsekwencji, czyli jasny opis tego, co może się stać, gdy uczeń złamie zasady.

To może być ważne dla polskich rodziców w Szwecji. Jeśli zasady będą bardziej formalne, rodzic powinien mieć możliwość zapoznania się z nimi na piśmie i zrozumienia, jakie kroki szkoła może podjąć w konkretnych sytuacjach.

Rząd zapowiedział też dokument oczekiwań wobec uczniów i opiekunów. Jak podano w komunikacie rządu, Skolverket ma przygotować materiały wspierające szkoły przy wdrażaniu nowych zasad.

Szkoły mają dostać mocniejsze narzędzia

Projekt obejmuje także środki dyscyplinarne. Rząd chce wzmocnić możliwość reagowania na zachowania, które zakłócają nauczanie lub zagrażają bezpieczeństwu.

W propozycji wymieniono między innymi usunięcie ucznia z sali lekcyjnej, tymczasowe przeniesienie w obrębie szkoły, tymczasowe umieszczenie poza własną szkołą oraz zawieszenie. W niektórych przypadkach możliwe ma być także odmówienie uczniowi dostępu do szkoły, jeśli zagraża on bezpieczeństwu innych uczniów lub personelu.

Dla rodziców najważniejsze jest to, aby szkoła jasno wyjaśniała kolejność działań. Inaczej wygląda sytuacja jednorazowego złamania zasad, a inaczej powtarzających się zachowań zagrażających innym.

Warto też pamiętać, że rządowy projekt mówi o propozycjach zmian w ustawie szkolnej. Dlatego szkoły będą musiały stosować nowe przepisy w ramach prawa, a nie według dowolnej interpretacji.

Ważne pytanie o dzieci ze specjalnymi potrzebami

Nowe zasady mogą szczególnie interesować rodziców dzieci, które potrzebują dodatkowego wsparcia. Dotyczy to między innymi uczniów z diagnozami neuropsychiatrycznymi, trudnościami adaptacyjnymi, lękiem, problemami społecznymi albo wcześniejszymi nieobecnościami.

Nie każde trudne zachowanie ma tę samą przyczynę. Uczeń może przeszkadzać z powodu buntu, ale także z powodu przeciążenia, braku dostosowania, stresu lub niewystarczającego wsparcia w klasie.

Dlatego rodzice powinni pytać szkołę nie tylko o konsekwencje, ale także o wsparcie. Ważne jest, czy szkoła najpierw sprawdza potrzeby ucznia, rozmawia z opiekunami i stosuje dostosowania, zanim sięgnie po ostrzejsze środki.

Skolverket zwraca uwagę, że dzieci i młodzież z niepełnosprawnością są bardziej narażone na zagrożenia w internecie niż inni uczniowie. Personel szkolny zgłasza też potrzebę większego wsparcia i lepiej dopasowanych materiałów, szczególnie w szkołach dostosowanych.

Internet też wpływa na bezpieczeństwo w szkole

Bezpieczeństwo w szkole nie kończy się na klasie, korytarzu i boisku. Coraz więcej konfliktów zaczyna się w internecie, a ich skutki pojawiają się później w szkole.

Skolverket wskazuje, że szkoły powinny wzmocnić działania wobec cyfrowego narażenia uczniów. Chodzi między innymi o obrażanie, groźby, kontrolowanie, nękanie i konflikty w mediach społecznościowych, komunikatorach lub grach.

Urząd podkreśla, że personel szkolny często widzi konsekwencje tego, co dzieje się online, ale ma ograniczony wgląd w same zdarzenia. Dlatego cyfrowe bezpieczeństwo ma być mocniej włączone w szkolną pracę profilaktyczną.

Dla rodziców to oznacza, że pytanie o telefon w szkole nie powinno dotyczyć tylko miejsca przechowywania urządzenia. Równie ważne jest to, jak szkoła reaguje, gdy konflikt z internetu przenosi się na dzień szkolny.

O co zapytać szkołę przed rozpoczęciem roku

1. Jak będą odbierane telefony komórkowe?
Zapytaj, gdzie będą przechowywane, kto będzie za nie odpowiadał i kiedy dziecko je odzyska.

2. Czy będą wyjątki od zakazu telefonu?
To ważne przy dzieciach ze szczególnymi potrzebami, problemami zdrowotnymi lub pilnym kontaktem z opiekunem.

3. Jakie zasady obowiązują w całej szkole?
Poproś o zasady na piśmie. Najlepiej, aby szkoła podała też konkretne przykłady.

4. Co się stanie, jeśli uczeń złamie zasady?
Zapytaj o kolejność działań: rozmowa, kontakt z rodzicem, wsparcie, przeniesienie, zawieszenie lub inne środki.

5. Jak szkoła traktuje dzieci wymagające wsparcia?
To szczególnie ważne, jeśli dziecko ma diagnozę, trudności społeczne, problemy z koncentracją lub stres szkolny.

6. Jak szkoła reaguje na nękanie online?
Zapytaj, co dzieje się, gdy konflikt z mediów społecznościowych, czatu lub gry wpływa na bezpieczeństwo w szkole.

7. Jak rodzic ma kontaktować się z dzieckiem w pilnej sytuacji?
Jeśli telefony będą zbierane na cały dzień, szkoła powinna jasno powiedzieć, jaka jest ścieżka kontaktu.

Zmiany mogą być widoczne już po wakacjach

Proponowane zmiany mają wejść w życie 1 sierpnia 2026 roku. Jeśli zostaną wdrożone zgodnie z planem, wielu rodziców zauważy je już na początku jesiennego semestru.

Najbardziej codzienną zmianą będzie brak telefonu przy uczniu przez cały dzień szkolny. Najważniejszą zmianą systemową może być jednak coś innego: bardziej formalne zasady, plan konsekwencji i większa odpowiedzialność szkoły za bezpieczeństwo oraz spokój nauczania.

Dla polskich rodzin w Szwecji praktyczny wniosek jest prosty. Przed rozpoczęciem roku szkolnego warto zapytać szkołę o telefon, zasady, wyjątki i wsparcie. Dzięki temu łatwiej uniknąć nieporozumień, zwłaszcza jeśli dziecko potrzebuje indywidualnego podejścia.