Tańsza żywność w Szwecji po obniżce VAT zwiększyła zainteresowanie zakupami przy norweskiej granicy. Od 1 kwietnia 2026 roku szwedzki VAT na żywność spadł z 12 do 6 procent, co od razu wpłynęło na różnice cen między Szwecją a Norwegią.
Jak informuje Dagsavisen, norweska branża spożywcza obawia się większego odpływu klientów do szwedzkich sklepów. Szwedzkie placówki przy granicy spodziewają się natomiast wzmożonego ruchu, zwłaszcza w okresach większych zakupów.
Tańsza żywność w Szwecji po obniżce VAT
Szwedzka obniżka podatku obejmuje żywność sprzedawaną w sklepach. Według Svensk Dagligvaruhandel zmiana ma charakter tymczasowy i obowiązuje od 1 kwietnia 2026 roku do 31 grudnia 2027 roku.
W praktyce obniżenie VAT z 12 do 6 procent oznacza, że cena brutto może spaść o około 5,35 procent, jeśli sprzedawca przeniesie całą zmianę na klienta. Na ten efekt zwrócił uwagę Petter Haas Brubakk, dyrektor generalny NHO Mat og Drikke, w rozmowie z Dagsavisen.
„Dla handlu przygranicznego będzie to prawdziwy zastrzyk energii, gdy ceny żywności z dnia na dzień spadną o 5,35 procent” – powiedział Brubakk norweskiej gazecie.
Według ICA zmiana dotyczy żywności i napojów objętych niższą stawką VAT. Szwedzka sieć wyjaśnia klientom, że od 1 kwietnia VAT na takie produkty został obniżony z 12 do 6 procent.
Norwegowie częściej jadą na zakupy
Niższe ceny w Szwecji mogą zwiększyć skalę zakupów transgranicznych. Jak podaje Dagsavisen, około 40 procent mieszkańców Norwegii żyje w odległości do 90 minut jazdy samochodem od Szwecji.
To ważne dla sklepów w regionach przygranicznych, gdzie norwescy klienci od lat są istotną grupą kupujących. Różnice cenowe, kurs walut, oferta sklepów oraz możliwość zakupów w niedzielę w Szwecji wpływają na decyzje konsumentów.
Szwedzki serwis Omni Ekonomi wskazuje, że obniżka VAT zwiększyła atrakcyjność zakupów po szwedzkiej stronie granicy. Norweskie organizacje branżowe ostrzegają, że może to oznaczać słabszą sprzedaż dla sklepów w Norwegii.
Dla wielu rodzin różnica kilku procent przy większych zakupach może mieć znaczenie. Szczególnie wtedy, gdy podróż do szwedzkiego sklepu można połączyć z zakupem innych produktów, które również bywają tańsze niż w Norwegii.
Norweska branża mówi o stratach
NHO Mat og Drikke ocenia, że zmiana w Szwecji może uderzyć w norweski handel spożywczy. Organizacja obawia się utraty obrotów, wpływów podatkowych i miejsc pracy w norweskich sklepach.
„Rząd siedzi z założonymi rękami i patrzy. To niemal żenujące, gdy połowa Norwegii mieszka w takiej odległości, że może łatwo udać się do Szwecji na zakupy” – powiedział Petter Haas Brubakk w rozmowie z Dagsavisen.
Według organizacji problemem są różnice w podatkach i opłatach. Norweskie sklepy mają trudniej konkurować z cenami, jeśli podobne produkty stają się w Szwecji jeszcze tańsze.
Szwedzkie sklepy przygraniczne patrzą na zmianę inaczej. Dla nich niższy VAT może oznaczać większy ruch, większe koszyki zakupowe i dodatkowy impuls dla lokalnego handlu.
Norwegia nie planuje obniżki VAT
Norweski rząd nie zapowiada podobnej obniżki podatku na żywność. Sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Ellen Reitan z Partii Pracy powiedziała dla Dagsavisen, że przyczyny zakupów transgranicznych są złożone.
„Różnice cenowe między Norwegią a Szwecją są jednym z czynników, ale na handel transgraniczny wpływają również inne kwestie, takie jak dostępność sklepów, asortyment towarów oraz sklepy otwarte w niedziele w Szwecji” – powiedziała Reitan.
Rząd wskazuje także na sytuację konkurencyjną w norweskiej branży spożywczej. Oznacza to, że Oslo nie traktuje samej obniżki VAT jako prostego rozwiązania problemu wysokich cen.
Dla mieszkańców przygranicznych regionów decyzja Szwecji może jednak szybko przełożyć się na codzienne wybory zakupowe. Od 1 kwietnia różnica między szwedzkimi i norweskimi cenami żywności stała się jeszcze bardziej widoczna.
