Od 29 maja 2026 r. wypłata gotówki w Szwecji przestała być bezpłatna w 450 bankomatach firmy Kontanten. Za każdą transakcję trzeba zapłacić od 15 do 25 koron – w zależności od wypłacanej kwoty. Decyzja wywołała falę krytyki w mediach społecznościowych w całym kraju.
Kontanten, spółka należąca do norweskiej grupy Nokas, jest jednym z trzech operatorów bankomatów w Szwecji. Firma uzasadnia wprowadzenie opłaty drastycznym spadkiem liczby wypłat gotówki – jak podaje Nyheter24, w ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba transakcji w jej bankomatach zmniejszyła się o połowę. Koszty utrzymania urządzeń przekroczyły przychody i firma stanęła przed wyborem: opłata albo wycofanie się z rynku.
Opłata za bankomat w Szwecji – ile dokładnie kosztuje wypłata w Kontanten
Wysokość opłaty zależy od wypłacanej kwoty. Jak wynika z informacji przekazanych przez nu.se, za wypłatę 100–200 koron zapłacimy 15 koron prowizji. Wypłata w przedziale 300–1 000 koron kosztuje 20 koron, a przy kwocie od 1 100 do 2 000 koron – 25 koron. Oznacza to, że przy wypłacie 200 koron opłata sięga aż 7,5 procent wartości transakcji.
Dyrektor krajowy Kontanten Marcus Liljeblad tłumaczył w rozmowie z Nyheter24: „Alternatywą byłoby zakończenie naszej działalności w Szwecji. Opłata została wprowadzona, abyśmy w przyszłości mogli nadal zapewniać dostęp do gotówki w całej Szwecji”. Dodał też, że firma ma nadzieję, iż dyskusja publiczna skupi się na szerszym pytaniu – kto powinien finansować infrastrukturę gotówkową w kraju, gdzie płatności bezgotówkowe zdominowały codzienność.
Gdzie wypłacić gotówkę bez opłat
Szwecja ma łącznie około 2 100 bankomatów prowadzonych przez trzech operatorów. Bankomat AB – spółka należąca do pięciu największych banków: Danske Bank, Handelsbanken, Nordea, SEB i Swedbank – obsługuje 1 200 urządzeń. Ica dysponuje 530 bankomatami umieszczonymi w swoich sklepach. Jak potwierdziło Nyheter24, zarówno Bankomat AB, jak i Ica nie planują wprowadzać opłat – wypłata gotówki u obu operatorów pozostaje bezpłatna.
Dla osób regularnie korzystających z gotówki kluczowe jest więc sprawdzenie logo na urządzeniu przed włożeniem karty. Bankomaty Kontanten są rozmieszczone w różnych punktach w całej Szwecji, dlatego nie zawsze alternatywa jest w zasięgu ręki.
Paradoks gotówki w Szwecji
Decyzja Kontanten trafi na wyjątkowo wrażliwy moment. Riksbank – szwedzki bank centralny – zalecił wcześniej obywatelom trzymanie co najmniej 1 000 koron gotówki w domu na wypadek kryzysu. Rząd przygotował ponadto przepisy nakładające na sklepy spożywcze i apteki obowiązek przyjmowania gotówki, które miałyby wejść w życie 1 lipca 2026 r.
W tym kontekście konieczność płacenia za samo pobranie gotówki z bankomatu wywołuje u wielu osób uzasadnioną irytację. W mediach społecznościowych roi się od komentarzy. „To szaleństwo. Dlaczego mam płacić za wypłatę własnych pieniędzy?” – pisze jeden z użytkowników. Inny zwraca uwagę na sprzeczność między zaleceniami władz a nową rzeczywistością: „Kiedy nadejdzie kryzys, gotówka będzie potrzebna. Kto wpadł na pomysł, żeby pobierać opłaty za wypłatę własnych pieniędzy? To dotyka przede wszystkim osoby starsze”.
Kontanten przyznaje, że rozumie frustrację, gdy bezpłatna dotąd usługa nagle zaczyna kosztować. Wskazuje jednak, że problem jest głębszy – banki prowadzące usługi gotówkowe zmagają się z małym popytem i wysokimi kosztami operacyjnymi, które nie są pokrywane przez przychody. Pytanie o to, kto powinien finansować gotówkową infrastrukturę w coraz bardziej bezgotówkowym kraju, pozostaje bez odpowiedzi.
