Eksport broni do Turcji ze Szwecji wyraźnie wzrósł po wejściu kraju do NATO. Jak podało Sveriges Radio Ekot, w 2025 roku wzrost wyniósł 109 procent w porównaniu z rokiem poprzednim.
Według relacji Ekot przed przystąpieniem Szwecji do sojuszu nie dochodziło do sprzedaży sprzętu wojskowego do Turcji. Tło tej zmiany wiąże się z procesem akcesji – jak wynika z wypowiedzi sekretarza generalnego NATO, Szwecja usunęła ograniczenia w eksporcie broni do Turcji w ramach realizacji uzgodnień związanych z członkostwem.
Eksport broni do Turcji po negocjacjach NATO
Jak mówił Jens Stoltenberg podczas konferencji NATO w lipcu 2023 roku, Szwecja spełniła warunki uzgodnione z Turcją, a jednym z nich było usunięcie ograniczeń dotyczących eksportu broni. W osobnym wystąpieniu Sojuszu podkreślano też, że nowe licencje na eksport materiałów obronnych z Szwecji do Turcji zostały już wydane.
To właśnie do tego tła odnosi się materiał Ekot. Radio poinformowało, że po wejściu Szwecji do NATO eksport sprzętu wojskowego do Turcji wyraźnie przyspieszył, a skala wzrostu w 2025 roku przekroczyła 100 procent rok do roku.
Raport o demokracji i ostrożniejsza krytyka Ankary
Równolegle do danych eksportowych pojawia się kwestia stanu demokracji w Turcji. Z najnowszego raportu Democracy Report 2026 przygotowanego przez V-Dem Institute przy Uniwersytecie w Göteborgu wynika, że Turcja pozostaje zaliczana do autokracji wyborczych, a raport wskazuje także na wcześniejsze i niedawne spadki standardów demokratycznych w tym kraju.
Jak podało Ekot, Paul Levin, kierujący Instytutem Studiów Tureckich Uniwersytetu Sztokholmskiego, ocenił, że od czasu szwedzkiej drogi do NATO Sztokholm stał się bardziej powściągliwy w krytykowaniu Turcji. W tej samej relacji Isa Turan ze Svenska stödkommittén för mänskliga rättigheter i Turkiet zwrócił uwagę, że członkostwo w NATO nie powinno wykluczać podnoszenia kwestii demokratycznych.
