Od 1 kwietnia zmienia się VAT na wynos w Szwecji. Jak wynika z decyzji Riksdagu i wytycznych Skatteverket, podatek od żywności spada z 12 do 6 procent, ale nie obejmuje to w ten sam sposób wszystkich form sprzedaży i dostawy.
Nowe przepisy nie zmieniają stawki dla klasycznych usług restauracyjnych, czyli posiłków spożywanych na miejscu. Skatteverket wskazuje, że od 1 kwietnia 2026 roku 6-procentowy VAT dotyczy sprzedaży żywności, natomiast usługi restauracyjne nadal pozostają opodatkowane stawką 12 procent.
VAT na wynos w Szwecji od 1 kwietnia
Jak podaje Skatteverket, 6-procentowy VAT obejmie między innymi gotowe jedzenie odbierane z restauracji, jedzenie z food trucka, posiłki kupowane na stacji benzynowej na wynos, a także popcorn i napoje gazowane kupowane w kinie. Urząd podkreśla, że chodzi o sprzedaż żywności bez dodatkowych usług takich jak nakrywanie, serwowanie czy zmywanie.
W praktyce oznacza to, że obniżka obejmie wiele punktów gastronomicznych, ale nie każdy zakup jedzenia będzie rozliczany w taki sam sposób. Dagens Industri zwraca uwagę, że nie każda forma hämtmat stanie się tańsza w identyczny sposób, bo znaczenie ma to, czy klient dostaje sam produkt spożywczy, czy także odrębną usługę transportową.
Gdzie zostaje 12 lub 25 procent VAT
Najważniejsza granica przebiega między żywnością a usługą restauracyjną. Według Skatteverket, jeśli klient je na miejscu w restauracji lub kawiarni i korzysta z infrastruktury lokalu, nadal obowiązuje 12 procent VAT. Do tej kategorii urząd zalicza także sytuacje, w których jedzenie podawane jest na porcelanie z zapewnieniem sztućców lub innych usług wspierających konsumpcję na miejscu.
Istotny wyjątek dotyczy dostawy. Jeśli restauracja sama dowozi jedzenie, koszt transportu jest traktowany tak samo jak sama sprzedaż żywności. Gdy jednak dostawę realizuje inne przedsiębiorstwo, na przykład zewnętrzna aplikacja lub firma kurierska, wtedy transport jest osobną usługą opodatkowaną stawką 25 procent. Sama żywność może być nadal objęta 6-procentowym VAT, ale nie dotyczy to odrębnie naliczonej usługi przewozu.
To rozróżnienie sprawia, że część zamówień składanych przez aplikacje nie będzie wyglądała na rachunku tak samo jak zamówienia dowożone bezpośrednio przez restaurację. Sveriges Radio podkreśla też, że to od polityki cenowej lokalu zależy, czy klient faktycznie zobaczy niższą cenę końcową.
Graniczne przypadki i krytyka branży
Wytyczne pozostawiają też przypadki trudniejsze do oceny. Skatteverket wskazuje na przykład, że jedzenie zamówione z hotelowej restauracji do pokoju na tacy z porcelaną i sztućcami nadal traktowane jest jako usługa restauracyjna z 12-procentowym VAT. Podobnie oceniane są niektóre formy sprzedaży, w których lokal lub sprzedawca zapewnia klientowi miejsce i warunki do spożycia.
Krytycznie do nowych zasad podchodzi także Grant Thornton. Firma ocenia, że po zmianach system stanie się bardziej sytuacyjny, a granice między stawkami będą trudniejsze do uchwycenia niż dawniej, zwłaszcza przy zamówieniach przez aplikacje i kody QR. Doradca podatkowy Erik Nyström wskazał, że praktyka oparta na realiach z 2012 roku może nie przystawać do dzisiejszych modeli sprzedaży.
Zastrzeżenia zgłasza również Visita, która uważa, że obniżenie VAT na żywność przy pozostawieniu wyższej stawki dla restauracji może pogorszyć warunki rynkowe części firm. Organizacja zwraca uwagę, że jedzenie kupowane w sklepie albo na wynos stanie się relatywnie tańsze niż posiłek spożywany w restauracji, co może przełożyć się na popyt i koszty administracyjne w branży.
