W pierwszej połowie 2026 roku państwa UE oraz Norwegia i Szwajcaria otrzymały około 332 tys. wniosków o ochronę międzynarodową. To o 17 proc. mniej niż rok wcześniej i najniższy wynik dla pierwszych sześciu miesięcy roku od 2021 r. Najwięcej wniosków złożyli obywatele Afganistanu.
Najnowsze dane opublikowała 10 września Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu – EUAA. Statystyka obejmuje tzw. UE+, czyli 27 państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Norwegię i Szwajcarię.
Po wyłączeniu lat najmocniej zaburzonych przez pandemię COVID-19 jest to również najniższy wynik pierwszego półrocza od 2019 roku.
W skrócie:
– około 332 tys. wniosków w pierwszej połowie 2026 r.,
– spadek o 17 proc. rok do roku,
– największą grupą byli obywatele Afganistanu,
– najwięcej wniosków przyjęła Francja,
– 770 tys. spraw nadal czekało na decyzję w pierwszej instancji,
– nowe zasady paktu migracyjno-azylowego są stosowane od 12 czerwca.
Spadek trwa od końca 2024 roku
Obecny wynik nie jest jednorazowym wahaniem.
EUAA wskazuje, że liczba wniosków zaczęła spadać już pod koniec 2024 roku. W całym 2025 roku państwa UE+ otrzymały około 827 tys. wniosków, o 19 proc. mniej niż rok wcześniej. Tendencja utrzymała się w pierwszej połowie 2026 roku.
Jednym z najważniejszych elementów zmiany był gwałtowny spadek liczby wniosków składanych przez Syryjczyków po upadku rządu Baszara al-Assada w grudniu 2024 roku.
EUAA zwraca uwagę również na zmieniającą się sytuację w krajach pochodzenia i tranzytu oraz współpracę UE z państwami trzecimi. Nie oznacza to jednak, że jeden konkretny czynnik odpowiada za cały spadek.
Afgańczycy największą grupą
Najwięcej wniosków w pierwszym półroczu złożyli obywatele Afganistanu – około 39 tys.
Na drugim miejscu znaleźli się Wenezuelczycy z około 33 tys. wniosków, a na trzecim obywatele Bangladeszu – około 20 tys.
Liczba wniosków Afgańczyków była o około 7 proc. niższa niż rok wcześniej. W przypadku Wenezuelczyków spadek był znacznie większy, natomiast liczba wniosków obywateli Bangladeszu wzrosła.
Najwięcej wniosków spośród państw UE+ przyjęła Francja – około 69 tys. Niewiele mniej trafiło do Włoch – około 66 tys.
Hiszpania i Niemcy otrzymały po około 55 tys. wniosków. Te cztery państwa odpowiadały razem za mniej więcej trzy czwarte wszystkich wniosków w UE+.
W przeliczeniu na liczbę mieszkańców największe obciążenie odnotowała natomiast Grecja, a następnie Cypr.
31 procent decyzji kończyło się ochroną
Wskaźnik uznania wniosków w pierwszej instancji wyniósł w pierwszej połowie roku 31 proc.
Nie oznacza to jednak, że 31 proc. osób, które złożyły wniosek między styczniem a czerwcem, otrzymało ochronę. Decyzje wydawane w tym okresie mogą dotyczyć spraw rozpoczętych wiele miesięcy wcześniej.
EUAA zalicza do pozytywnych decyzji w tym wskaźniku przyznanie statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Krajowe formy ochrony humanitarnej nie są uwzględniane w tej metodologii.
Jednocześnie europejskie systemy azylowe nadal mają dużą liczbę nierozpatrzonych spraw.
Na koniec czerwca około 770 tys. wniosków czekało na rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. To o 8 proc. mniej niż rok wcześniej.
Jeżeli uwzględnić również dalsze postępowania administracyjne i sądowe, EUAA szacuje łączną liczbę trwających spraw na około 1,18 mln.
Co więcej, zmienia się struktura zaległości. Sprawy trwające dłużej niż sześć miesięcy stanowiły już 73 proc. wszystkich oczekujących postępowań pierwszej instancji, wobec 68 proc. rok wcześniej.
Nowe zasady azylowe dopiero zaczęły działać
Dane pojawiają się w szczególnym momencie dla europejskiej polityki migracyjnej.
Przepisy tworzące Pakt UE w sprawie migracji i azylu weszły formalnie w życie 11 czerwca 2024 roku, ale po dwuletnim okresie przygotowawczym zaczęły być stosowane 12 czerwca 2026 roku.
Oznacza to, że niemal całe pierwsze półrocze objęte nowymi statystykami przebiegało jeszcze według wcześniejszych zasad.
Nie można więc na podstawie tego raportu stwierdzić, że nowy pakt spowodował 17-procentowy spadek liczby wniosków.
Sama EUAA opisuje półroczne dane jako ostatni duży zestaw pokazujący przede wszystkim sytuację ukształtowaną pod wcześniejszymi regulacjami.
Ponad połowa wniosków może podlegać nowym szybszym procedurom
Nowy system zmienia jednak sposób rozpatrywania części przyszłych spraw.
W określonych sytuacjach obowiązkowe przyspieszone procedury oraz procedury graniczne mogą obejmować osoby z państw, których średni unijny wskaźnik uznawania wniosków wynosił w poprzednim roku 20 proc. lub mniej.
Oddzielne zasady dotyczą również obywateli państw uznanych na poziomie UE za bezpieczne kraje pochodzenia. Każdy wniosek nadal wymaga jednak indywidualnej oceny.
Według EUAA prawie 56 proc. wniosków złożonych w pierwszej połowie 2026 roku pochodziło od obywateli spełniających co najmniej jedno z kryteriów istotnych dla tych nowych procedur.
W tej grupie znaleźli się między innymi obywatele Bangladeszu, Egiptu, Wenezueli i Turcji.
Pierwsza unijna lista bezpiecznych krajów pochodzenia obejmuje m.in. Bangladesz, Kolumbię, Egipt, Indie, Kosowo, Maroko i Tunezję, a także – pod określonymi warunkami – państwa kandydujące do UE.
W Szwecji spadek był widoczny już wcześniej
Europejski trend jest widoczny także w Szwecji.
skandynawiainfo.pl/ informowało w styczniu, że w całym 2025 roku w Szwecji złożono 6735 wniosków o azyl, około 30 proc. mniej niż rok wcześniej. Był to jeden z najniższych poziomów od kilku dekad.
Azyl w Szwecji: liczba wniosków spadła w 2025 roku
Portal opisywał również szwedzkie przygotowania do nowych zasad wynikających z unijnego paktu migracyjno-azylowego oraz spór dotyczący sposobu dostosowania krajowych przepisów.
Szwecja zmienia zasady migracji. Rada Prawna ostrzega przed skutkami
Dane za drugą połowę 2026 roku będą pierwszymi, które pokażą dłuższy okres funkcjonowania europejskiego systemu już po rozpoczęciu stosowania nowych zasad.
