Szwedzki rząd wycofał w czwartek projekt ustawy, który pozwalałby skazywać 13-latków na karę pozbawienia wolności za najpoważniejsze przestępstwa. Zamiast tego wiek odpowiedzialności karnej w Szwecji ma zostać obniżony z obecnych 15 do 14 lat. Powód jest prosty: projektowi groziła porażka w poniedziałkowym głosowaniu w Riksdagu.
Pierwotna propozycja partii koalicji Tidö zakładała, że od 2 sierpnia za najcięższe przestępstwa odpowiadać karnie mogłyby już dzieci w wieku 13 lat. Jak podaje SVT, projekt budził od miesięcy ostre spory i był krytykowany z wielu stron, między innymi przez Radę Prawną. – Nie chcemy ryzykować – powiedział minister sprawiedliwości Gunnar Strömmer (M), cytowany przez Sydsvenskan.
Rząd wycofuje projekt, by uniknąć porażki w Riksdagu
Decyzja zapadła na kilka dni przed planowanym głosowaniem. Według informacji SVT opozycja zamierzała poprzeć wspólny wniosek o odrzucenie projektu, a od upadku systemu kompensacyjnego (tzw. kvittning) większość partii Tidö zależy od obecności wszystkich posłów na sali i głosowania zgodnie z linią partyjną.
Wątpliwości pojawiły się jednak także we własnych szeregach koalicji. Z informacji przekazanych agencji TT wynika, że chodzi o kilku posłów Partii Liberalnej. – Nie będę się w to zagłębiać. Stwierdzam jedynie, że w naszych szeregach jest kilku posłów, którzy nie mogą z całą pewnością powiedzieć, że zagłosują za, jeśli sprawa trafi pod głosowanie – mówił Strömmer.
Minister tłumaczył, że porażka w parlamencie oznaczałaby utrzymanie obecnego stanu prawnego. – Gdybyśmy nie uzyskali większości w Izbie dla naszej propozycji, pozostalibyśmy w tym samym punkcie, co dzisiaj, czyli przy 15 latach. Uważamy, że byłoby to bardzo niefortunne – powiedział podczas konferencji prasowej.
Nowy projekt: wiek odpowiedzialności karnej w Szwecji spadnie do 14 lat
Jak informuje Dagens Juridik, rząd w ciągu kilku tygodni przedstawi nową propozycję, która w zasadniczej części powtórzy wycofany projekt – z tą różnicą, że granica wieku zostanie ustalona na 14 lat. Riksdag ma zająć się sprawą latem, a głosowanie odbędzie się w sierpniu. Zmiany weszłyby w życie około miesiąca później, niż pierwotnie planowano.
Co istotne, granica 14 lat była już wcześniej rekomendowana. W styczniu 2025 roku rządowy zespół ekspertów zaproponował tymczasowe obniżenie wieku odpowiedzialności karnej z 15 do 14 lat dla szczególnie poważnych przestępstw. Dopiero we wrześniu 2025 roku partie Tidö ogłosiły, że chcą pójść dalej i obniżyć granicę do 13 lat – co skrytykowały m.in. Prokuratura Krajowa, Służba Więzienna i Adwokatura, jak przypomina Dagens Juridik.
Socjaldemokraci gotowi poprzeć granicę 14 lat
Socjaldemokraci od początku sprzeciwiali się skazywaniu 13-latków i sami proponowali tymczasowe obniżenie granicy do 14 lat w przypadku najcięższych przestępstw, takich jak zabójstwa, zamachy bombowe czy brutalne gwałty. Rzeczniczka partii ds. polityki prawnej Teresa Carvalho zapowiedziała, że S zagłosuje za nowym projektem. – Jeśli przedstawią projekt zgodny z naszym, to oczywiście zagłosujemy za – powiedziała. Decyzję rządu określiła jednocześnie jako oznakę jego porażki.
Liderka Socjaldemokratów Magdalena Andersson poszła dalej. W rozmowie z TV4 oceniła, że Ulf Kristersson i Jimmie Åkesson stracili kontrolę nad współpracą w ramach umowy Tidö.
Premier Ulf Kristersson (M) bronił decyzji, wskazując na trudną sytuację parlamentarną i posłów niezrzeszonych w Riksdagu. – Jeśli zamiast tego możemy osiągnąć szerokie porozumienie co do 14 lat, to należy być pragmatycznym i znaleźć takie rozwiązanie – powiedział w programie Ekot szwedzkiego radia, cytowany przez Sydsvenskan. Według Strömmera wycofanie projektu nie wpływa na dalszą współpracę partii koalicji Tidö.
