Szwedzcy Demokraci w Göteborgu zapowiadają, że jeśli dojdą do władzy po wyborach we wrześniu 2026 roku, całkowicie wstrzymają przyjmowanie uchodźców w drugim co do wielkości mieście Szwecji. Jako podstawę prawną lider grupy Jörgen Fogelklou wskazuje nowelizację ustawy o osiedlach, która weszła w życie w czerwcu 2026 roku.
Zapowiedź padła dwa miesiące przed wyborami samorządowymi, w których SD ma nadzieję przejąć władzę od rządzącej Göteboriem koalicji rządzącej S, V i MP. Jak poinformował Fogelklou w rozmowie z Göteborgs-Posten, partia zamierza potraktować to jako wiążącą obietnicę wyborczą: „Uważamy, że Göteborg potrzebuje trochę oddechu. Kiedy rada administracyjna powiatu poruszała tę kwestię, zawsze mówiliśmy, że powinniśmy mówić zero”.
SD w Göteborgu i nowa ustawa o osiedlach – skąd nowe możliwości
Do tej pory gminy w Szwecji były zobowiązane przyjmować uchodźców w liczbie wyznaczonej przez Szwedzki Urząd ds. Migracji (Migrationsverket), bez prawa odmowy. Nowelizacja ustawy o osiedlach (bosättningslagen), którą rząd przyjął w czerwcu 2026 roku, zmienia rozkład odpowiedzialności: Migrationsverket zachowuje główną rolę w wyznaczaniu miejsc pobytu, ale gminy zyskują większy wpływ na te decyzje.
Jak podaje Marcus Oscarsson, Fogelklou twierdzi, że właśnie ten przepis otwiera drogę do pełnego odmowy w Göteborgu: „Zawsze byliśmy temu przeciwni, ale sprzeciwiały się temu inne partie. Nowa ustawodawstwo umożliwiła znacznie bardziej zdecydowane działania”. Lider grupy SD dodaje, że Göteborg boryka się z problemami segregacji i brakami mieszkaniowymi, które – jego zdaniem – uniemożliwiają dalsze przyjmowanie nowych przybyszów.
Prawne możliwości, jakie faktycznie daje gminie nowa ustawa, pozostają przedmiotem dyskusji. Ustawa nie przewiduje explicite prawa weta dla gminy, lecz rozszerza jej uprawnienia w procesie konsultacji i ewentualnych odwołań. Kwestia, czy Göteborg mógłby w praktyce odmówić przyjęcia kogokolwiek, prawdopodobnie byłaby przedmiotem interpretacji prawnych i ewentualnych sporów z władzami centralnymi.
Komu przypadnie władza w Göteborgu – kontekst wyborczy
W wyborach samorządowych w 2022 roku koalicja S, V i MP uzyskała 47,2 procent głosów i 40 z 81 miejsc w radzie miasta. SD zdobyło 11,1 procent i 9 mandatów. Zapowiedź Fogelkloua jest więc de facto elementem kampanii wyborczej – partia nie sprawuje dziś władzy w Göteborgu i nie jest w stanie samodzielnie wdrożyć tego postulatu. Dojście do władzy wymagałoby zbudowania koalicji z prawicowymi partiami, przede wszystkim z Moderatami.
W tle obietnic wyborczych SD stoją aktualne dane o napływie uchodźców. Jak podaje Migrationsverket w najnowszej prognozie, w całym 2026 roku o azyl w Szwecji ubiegać się ma około 5 000 osób – to jeden z niższych poziomów od wielu lat. Prognozę opublikowano krótko po wybuchu konfliktu zbrojnego w Iranie, który jednak – według oceny urzędu – nie zmienił dotychczasowych perspektyw dla Szwecji. Urząd zastrzegł jednocześnie, że w zależności od dalszego przebiegu konfliktu prognoza może wymagać aktualizacji.
Aktualny „kommuntal” Göteborga – czyli liczba uchodźców, którą miasto jest zobowiązane przyjąć w 2026 roku poza ukraińskimi uchodźcami – wynosi 85 osób, co jest stosunkowo niską wartością w porównaniu z poprzednimi latami.
