W ostatnich dniach relacje dyplomatyczne między Szwecją a Białorusią uległy znacznemu pogorszeniu, jak donosi gazeta Aftonbladet. Konflikt wybuchł w wyniku decyzji Szwecji o wzmocnieniu wsparcia dla białoruskiej opozycji oraz ostrej krytyki polityki prezydenta Aleksandra Łukaszenki.
W odpowiedzi na działania Szwecji, reżim Łukaszenki odwołał swojego ambasadora Dmitrija Mironczyka, a Szwecja z kolei odwołała swoją najwyższą przedstawicielkę w Białorusi, Evę Sundqvist. Te wydarzenia nastąpiły po mianowaniu Christiny Johannesson przez szwedzkiego ministra spraw zagranicznych Tobiasa Billströma na stanowisko reprezentanta szwedzkiego dla białoruskiej opozycji.
Billström wyraził również silne poparcie dla Swietłany Cichanouskiej, liderki opozycji, uznając ją za prawowitą zwyciężczynię wyborów prezydenckich na Białorusi w 2020 roku. Jego słowa wywołały reakcję rosyjskojęzycznej wersji Radia Wolna Europa, która określiła sytuację jako “skandal dyplomatyczny”.
Rząd szwedzki od dawna krytykuje sytuację na Białorusi, podkreślając zaangażowanie Unii Europejskiej i Szwecji w promowanie demokracji, praw człowieka i praworządności. Od października 2020 roku, UE stopniowo wprowadzała kolejne środki ograniczające wobec Białorusi w reakcji na użycie siły przez białoruskie władze wobec pokojowych demonstrantów, a także w następstwie arbitralnych aresztowań i zatrzymań po wyborach.
Szwecja zdecydowała się również na współpracę z Białorusią, unikając bezpośrednich interakcji z oficjalnymi instytucjami państwowymi. Zamiast tego, skupia się na wspieraniu podmiotów, które przyczyniają się do rozwoju demokracji, przejrzystości i poszanowania praw człowieka w kraju.
Ta eskalacja napięć pokazuje rosnące wyzwanie dla dyplomacji europejskiej, zwłaszcza w kontekście trwającego wsparcia Białorusi dla Rosji w wojnie na Ukrainie oraz wewnętrznych problemów Białorusi związanych z rozwojem demokracji i prawami człowieka.