Od 1 lipca 2026 roku obowiązuje w Szwecji nowa ustawa, która po raz pierwszy w historii otwiera możliwość składania inwentaryzacji spadkowych (bouppteckning) drogą elektroniczną. Na razie papierowe formularze wciąż obowiązują, ale jak informuje Skatteverket, urząd może teraz rozpocząć budowę cyfrowej platformy, która ma być gotowa najwcześniej w 2027 roku.
Inwentaryzacja spadku to dokument, który musi zostać sporządzony po śmierci każdej osoby zamieszkałej w Szwecji. Zawiera listę majątku, zobowiązań i spadkobierców. Każdego roku Skatteverket przetwarza około 90 000 takich dokumentów. Dotychczas każdy z nich musiał zostać sporządzony na papierze, podpisany własnoręcznie i przesłany do urzędu pocztą tradycyjną – w oryginalnej formie, bez możliwości przesyłania skanów ani elektronicznych kopii. Zmianę przepisów sam Skatteverket postulował już od 2023 roku, gdy złożył stosowny wniosek do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Inwentaryzacja spadku w Szwecji – dlaczego zmiana przepisów była konieczna
Skatteverket był inicjatorem tej zmiany i uważa teraz, że ustawa stanowi pierwszy krok w kierunku całkowicie cyfrowej usługi. Jak tłumaczy Anders Koskinen, kierownik działu w Skatteverket: „Inwentaryzacja majątku to coś, co można zrobić tylko raz w życiu, a często robi się to w żałobie. Chcemy, aby było to jak najprostsze – a usługa cyfrowa to umożliwia”.
Jak wynika z uzasadnienia ustawy w Riksdagu, papierowy obowiązek był od dawna uważany za uciążliwy zarówno dla rodzin w żałobie, jak i dla samego urzędu. Manualne przetwarzanie tysięcy przesyłek generowało błędy, opóźnienia i konieczność wielokrotnego uzupełniania dokumentacji. Do najczęstszych problemów należały brakujące załączniki, niepoprawne dane o spadkobiercach lub nieprawidłowa wycena aktywów.
Riksdag zaznaczył, że możliwość składania dokumentów w formie papierowej zostanie zachowana dla tych, którzy nie będą chcieli lub nie będą mogli korzystać z usługi cyfrowej. Zmiana nie jest więc przymusowym przejściem – to rozszerzenie dostępnych opcji, a nie eliminacja dotychczasowej drogi.
Co zmienia się od razu, a co dopiero za rok
Ustawa weszła w życie 1 lipca, ale nie oznacza to, że od dziś można wysyłać inwentaryzacje przez internet. Jak podaje Nyheter24, Skatteverket musi najpierw zaprojektować i wdrożyć e-platformę, co według szacunków urzędu potrwa co najmniej do 2027 roku. Do tego czasu obowiązują te same zasady co dotychczas: oryginał dokumentu, własnoręczny podpis, przesyłka pocztą tradycyjną.
Jak podkreśla rząd szwedzki, propozycja jest częścią szerszej strategii cyfryzacji administracji publicznej, której celem jest uproszczenie usług obywatelskich przy pomocy bezpiecznych, przyjaznych użytkownikom systemów cyfrowych.
Dla osób, które w najbliższych miesiącach będą musiały sporządzić inwentaryzację spadkową, Skatteverket przypomina o staranności przy wypełnianiu dokumentów papierowych. Najczęstsze przyczyny opóźnień to braki w załącznikach (np. odpisy aktów urodzenia, dokumenty potwierdzające posiadany majątek) oraz nieczytelne lub niekompletne dane o spadkobiercach i ich adresach. Uzupełnienia takich braków wydłużają czas rozpatrzenia sprawy, dlatego urząd zachęca do dokładnego sprawdzenia dokumentów przed wysłaniem.
