Finlandia planuje wyraźnie zaostrzyć zasady wydawania zezwoleń na pobyt studentom z państw trzecich. Rodzina studenta nie mogłaby już wystąpić o pobyt od razu, a przy wydawaniu zezwolenia sprawdzana byłaby znajomość języka studiów. Rząd przekazał projekt parlamentowi 10 września.
Zmiany nie są jeszcze obowiązującym prawem. Rząd Petteriego Orpo skierował do parlamentu projekt HE 161/2026, który zmienia przepisy dotyczące pobytu obywateli państw trzecich przyjeżdżających do Finlandii między innymi w celu podjęcia studiów.
W praktyce chodzi o osoby, które potrzebują zezwolenia na pobyt w Finlandii. Obywatele państw UE, a więc również Polacy korzystający z unijnego prawa pobytu, nie są grupą objętą tym systemem zezwoleń studenckich. Fińskie władze wyjaśniają, że pozwolenia na studia potrzebują przede wszystkim obywatele państw spoza UE, EOG i Szwajcarii.
W skrócie:
– rodzina studenta miałaby czekać rok przed złożeniem wniosku o pobyt,
– student musiałby wykazać znajomość języka, w którym prowadzone są studia,
– zasady dotyczące wymaganych środków finansowych mają zostać doprecyzowane,
– pierwsza część zmian ma obowiązywać od 5 kwietnia 2027 r.,
– pozostałe przepisy, w tym dotyczące języka, mają być stosowane od października 2027 r.
Rodzina studenta miałaby czekać rok
Najbardziej odczuwalną zmianą byłoby wprowadzenie rocznego okresu oczekiwania na łączenie rodzin.
Obecnie członek rodziny osoby przyjeżdżającej do Finlandii na studia może wystąpić o własne zezwolenie na pobyt w tym samym czasie co student. Po zmianie wnioskowanie byłoby możliwe dopiero wtedy, gdy student mieszkałby w Finlandii przez rok.
Rząd uzasadnia ten krok sytuacjami, w których studenci przyjeżdżają do kraju bez wystarczającej wiedzy o rzeczywistych kosztach życia, a następnie sprowadzają rodzinę i mają problemy z jej utrzymaniem.
Według Ministerstwa Gospodarki i Zatrudnienia większość studentów zagranicznych nie ma takich problemów i normalnie realizuje studia. Władze wykryły jednak przypadki poważnych trudności finansowych, zadłużania się jeszcze przed przyjazdem oraz korzystania z pośredników przedstawiających zbyt optymistyczne informacje o możliwościach znalezienia pracy w Finlandii.
Roczny okres oczekiwania miałby być stosowany od 5 kwietnia 2027 roku, jeśli parlament przyjmie projekt.
Finlandia chce sprawdzać język jeszcze przed przyjazdem
Drugą istotną zmianą jest wprowadzenie do przepisów wyraźnego wymogu posiadania wystarczającej znajomości języka potrzebnego do odbywania studiów.
Nie oznacza to automatycznie obowiązku znajomości fińskiego lub szwedzkiego. Jeżeli program prowadzony jest po angielsku, chodzi o znajomość języka angielskiego na poziomie umożliwiającym rzeczywiste uczestniczenie w zajęciach i ukończenie studiów.
Rząd wskazuje, że wykrywano przypadki studentów przyjeżdżających do Finlandii ze zbyt słabą znajomością angielskiego lub innego języka wykładowego. Nowa przesłanka pozwalałaby w takiej sytuacji odmówić zezwolenia na pobyt.
Ministerstwo podkreśla jednocześnie, że system ma zostać skonstruowany tak, aby nie tworzyć dodatkowych procedur dla studentów i szkół w przypadkach, w których wymagane kompetencje językowe zostały już odpowiednio potwierdzone.
Ta część zmian ma być stosowana od października 2027 roku.
Ile pieniędzy musi mieć obecnie student?
Projekt zmienia także sposób określania wymaganych środków na utrzymanie.
Obecnie osoba ubiegająca się o pierwsze zezwolenie na pobyt w celu studiowania musi wykazać, że dysponuje przynajmniej 800 euro miesięcznie. Przy studiach trwających co najmniej rok oznacza to 9600 euro dostępnych na rachunku przy składaniu wniosku. Osobno trzeba uwzględnić czesne, jeśli nie zostało wcześniej zapłacone.
Po reformie wysokość wymaganego zabezpieczenia finansowego ma zostać wyraźnie określona w przepisach i rozporządzeniu rządu. Kwoty mają być następnie sprawdzane co trzy lata, tak aby uwzględniały zmiany kosztów życia.
Obecne wymagania są znacznie wyższe w przypadku przyjazdu z rodziną. Dla przykładu Migri podaje, że student, drugi dorosły i dwoje dzieci mieszkający w aglomeracji helsińskiej muszą obecnie wykazać łączne środki odpowiadające 2500 euro miesięcznie.
To kolejny etap zmian dotyczących zagranicznych studentów
Nowy projekt nie jest jedyną reformą dotyczącą studentów spoza UE.
skandynawiainfo.pl/ informowało wcześniej o planach umożliwiających łatwiejsze cofnięcie zezwolenia na pobyt, gdy student nie jest w stanie się utrzymać i zaczyna korzystać z podstawowej pomocy społecznej. Rząd skierował ten projekt do parlamentu 30 kwietnia 2026 roku, a zmiany również mają wejść w życie jesienią 2027 roku.
Obecna polityka wyraźnie zaostrza część warunków systemu, który jeszcze w 2022 roku został znacznie uproszczony. Wtedy Finlandia umożliwiła studentom spoza UE otrzymywanie zezwolenia na cały okres studiów oraz wydłużyła do dwóch lat możliwość pozostania w kraju po ukończeniu nauki w celu szukania pracy lub rozpoczęcia działalności.
Minister zatrudnienia Matias Marttinen tłumaczy obecny kierunek potrzebą upewnienia się jeszcze na etapie rozpatrywania wniosku, że osoba przyjeżdżająca do Finlandii jest rzeczywiście przygotowana do studiowania i samodzielnego utrzymania się.
Projekt znajduje się obecnie w parlamencie. Dopiero po zakończeniu prac legislacyjnych będzie wiadomo, czy wszystkie zaproponowane rozwiązania wejdą w życie w obecnym kształcie.
