Włoska marka Fiat wycofuje się ze szwedzkiego rynku motoryzacyjnego. Astara, generalny agent Fiata w Szwecji, rozwiązała umowy ze wszystkimi krajowymi dealerami. Wycofanie obejmuje też inne marki grupy Stellantis obsługiwane przez Astarę: Alfa Romeo, Abarth i Jeep. Umowy obowiązują do 9 lipca 2028 roku – wtedy definitywnie skończy się epoka Fiata w Szwecji, chyba że pojawi się nowy importer.
Sprawa zaskoczyła wielu szwedzkich dealerów. Jak informuje Motorbranschen: „Umowa została zawarta na dwuletni okres wypowiedzenia i obowiązuje do 9 lipca 2028 r. Do tego czasu obie strony zobowiązują się do kontynuowania współpracy zgodnie z warunkami określonymi w umowie”. Oznacza to, że przez najbliższe dwa lata dealerzy będą jeszcze mogli sprzedawać samochody i świadczyć usługi serwisowe – ale po tym terminie sieć zniknie.
Dlaczego Fiat opuszcza szwedzki rynek
Fiat ma w Szwecji długą historię, ale sprzedaż od wielu lat jest słaba w porównaniu z innymi rynkami europejskimi. Szwedzcy kierowcy tradycyjnie wybierają Volvo – jak pisaliśmy w artykule „Najlepiej sprzedające się marki samochodów w Szwecji w 2024 roku”, Volvo dominuje rynek już 68 rok z rzędu. W 2024 roku prawie co piąty nowo zarejestrowany samochód w Szwecji pochodził z tej marki. Fiat, Alfa Romeo, Abarth i Jeep pozostawały niszowymi wyborami.
Za wycofaniem stoi też inna, głębsza historia. Jak pisaliśmy w artykule „Gigant samochodowy przestaje produkować samochody elektryczne”, Fiat już we wrześniu 2024 roku wstrzymał produkcję modelu 500e z powodu „braku zamówień i trudności, z jakimi mierzą się wszyscy producenci na europejskim rynku samochodów elektrycznych”. Marka miała nadzieję na nowy hybrydowy model 500 Ibrida, ale jego wejście na rynek zapowiedziane jest dopiero na koniec 2025 lub 2026 roku. Przez ten czas dealerzy mieli ograniczoną ofertę – co bezpośrednio wpływało na sprzedaż.
Sama Astara nie skomentowała decyzji, choć media w regionie próbowały uzyskać odpowiedź. Według dostępnych informacji sprzedaż w Szwecji jest uznana za zbyt małą, żeby uzasadniać dalsze inwestycje w sieć dealerską i serwisową. Dla Astary utrzymywanie infrastruktury na rynku, który generuje relatywnie mało sprzedaży, przestało być opłacalne.
W szwedzkim Klubie Fiata wiadomość odbiła się szerokim echem. Dla wielu entuzjastów marki – szczególnie fanów klasycznego Fiata 500 i Fiata 126p – to koniec pewnej epoki. Poza samą marką znikają też Alfa Romeo (włoski producent samochodów sportowych), Abarth (sportowa dywizja Fiata) i Jeep (amerykańska marka SUV-ów). Wszystkie należą do grupy Stellantis, ale w Szwecji były obsługiwane przez tego samego agenta – Astarę.
Co się stanie z obecnymi właścicielami Fiata i pozostałymi markami
Dla Szwedów obecnie jeżdżących Fiatem, Alfą Romeo, Abarthem lub Jeepem, wiadomość rodzi pytania praktyczne. Do 9 lipca 2028 roku dealerska sieć nadal działa – można kupować nowe samochody, korzystać z serwisu, zamawiać części. Po tej dacie sytuacja się skomplikuje. Właściciele będą musieli szukać niezależnych warsztatów specjalizujących się w danych markach lub serwisów autoryzowanych w sąsiednich krajach – np. w Danii czy Norwegii.
Wartość rezydualna samochodów tych marek prawdopodobnie ucierpi. Rynek używanych samochodów jest szczególnie wrażliwy na dostępność serwisu i części. Jak pisaliśmy w artykule „Dlaczego używane samochody w Szwecji stają się coraz droższe”, wysoki popyt na używane auta utrzymywał ceny na wysokim poziomie – ale marki bez zaplecza serwisowego zwykle tracą na wartości szybciej niż konkurencja.
Podobne zjawisko obserwujemy globalnie w branży. Jak pisaliśmy w artykule o Tesli i jej trudnościach, nawet największe marki motoryzacyjne mogą zmagać się z trudnościami rynkowymi. Konsolidacja i wycofywanie się z mniej opłacalnych rynków to trend widoczny w całej Europie. Szwecja, jako mały rynek (nowa sprzedaż to około 300 000 samochodów rocznie – dziesięciokrotnie mniej niż Niemcy), jest szczególnie narażona na takie decyzje.
Nadzieja na nowego importera – Wismo Group na horyzoncie
Mimo zapowiedzi wycofania, wciąż istnieje nadzieja, że Fiat wróci na szwedzki rynek za pośrednictwem innego importera. Wśród spekulowanych firm wymieniana jest Wismo Group, która już współpracuje z kilkoma innymi markami grupy Stellantis. Wismo Group jest szwedzkim dystrybutorem samochodów, mającym doświadczenie z markami francuskimi (Peugeot, Citroën, DS Automobiles) należącymi do tego samego holdingu.
Jeśli Wismo Group lub inny importer podejmie się dystrybucji Fiata, Alfy Romeo, Abartha i Jeepa, marki mogłyby wrócić na rynek z nowym rozdaniem – potencjalnie z lepszą strategią marketingową dopasowaną do specyfiki szwedzkiego rynku. To scenariusz, na który liczą zarówno dealerzy, jak i entuzjaści marek. Ale nic nie jest jeszcze przesądzone.
Handlowcy mówią, że problemy Fiata w Szwecji nie są nowe. Od dłuższego czasu w strukturze organizacyjnej marki zachodzą zmiany i brakuje stabilności. Przechodzenie między różnymi agentami generalnymi, zmiany w polityce cenowej, ograniczona dostępność modeli – wszystko to utrudniało budowę silnej pozycji rynkowej. Wycofanie Astary może być więc końcem jednego etapu i początkiem nowego – jeśli inny importer podejmie odpowiednie decyzje strategiczne.
Rynek europejski dla Fiata pozostaje ważny – marka wciąż mocno sprzedaje się we Włoszech, Francji, Hiszpanii i Turcji. Ale wycofanie ze Szwecji to sygnał, że rynki peryferyjne stają się dla producentów samochodów coraz mniej opłacalne. W ciągu najbliższych lat możemy się spodziewać podobnych decyzji dla innych mniejszych marek – zwłaszcza tych, których sprzedaż w Szwecji nie osiąga masy krytycznej.
