Liczba osób po raz pierwszy ubiegających się o zasiłek dla bezrobotnych w Szwecji wyraźnie spadła. W lipcu pierwszy wniosek do a-kassa złożyło niespełna 24 800 osób – o ponad 26 proc. mniej niż w tym samym miesiącu ubiegłego roku.
- W lipcu prawie 9 tys. wniosków mniej niż rok wcześniej
- Mniej wniosków nie oznacza automatycznie niższego bezrobocia
- Bezrobocie w Szwecji nadal na wysokim poziomie
- Od października obowiązuje zupełnie nowy system a-kassa
- Od długości członkostwa zależy wysokość świadczenia
- 100, 200 albo 300 dni zależnie od wcześniejszych dochodów
- Siedmiu na dziesięciu Szwedów należy do a-kassa
Spadek nie oznacza jednak, że problem wysokiego bezrobocia w Szwecji został rozwiązany. Najnowsze dostępne dane SCB pokazują, że w czerwcu bez pracy pozostawało 592 tys. osób, a nieskorygowana sezonowo stopa bezrobocia wynosiła 9,9 proc. Po uwzględnieniu czynników sezonowych było to 8,7 proc.
W lipcu prawie 9 tys. wniosków mniej niż rok wcześniej
Nowe dane pochodzą z A-kasse-indikatorn, wskaźnika publikowanego przez Sveriges a-kassor.
W lipcu 2026 roku pierwszy wniosek o świadczenie dla bezrobotnych złożyło niespełna 24 800 osób. W czerwcu było ich 29 700, co oznacza spadek w ciągu miesiąca o 16,5 proc.
Jeszcze większa różnica jest widoczna w porównaniu rocznym.
W lipcu 2025 roku odnotowano 33 612 pierwszych wniosków. W ciągu roku liczba ta spadła więc o ponad 8800, czyli nieco ponad 26 proc.
Sveriges a-kassor wskazuje, że tendencja spadkowa rozpoczęła się już latem ubiegłego roku. Od tego czasu była stosunkowo regularna i przerywały ją głównie sezonowe wahania, między innymi na przełomie roku oraz ostatnio w czerwcu. W lipcu spadek ponownie stał się wyraźny.
skandynawiainfo.pl/ opisywało już wcześniej spadek liczby nowych wniosków o zasiłek dla bezrobotnych w Szwecji. Majowe dane wskazywały na ten sam kierunek zmian, który utrzymał się również w lipcu.
Mniej wniosków nie oznacza automatycznie niższego bezrobocia
A-kasse-indikatorn może dawać szybki sygnał dotyczący zmian na rynku pracy, ale nie jest tym samym co oficjalna stopa bezrobocia.
Wskaźnik pokazuje, ile osób w danym miesiącu po raz pierwszy wystąpiło o świadczenie z ubezpieczenia od bezrobocia. Nie obejmuje więc wszystkich osób bez pracy i nie informuje bezpośrednio, ilu bezrobotnych znajduje zatrudnienie.
Sveriges a-kassor zaznacza również, że statystyka jest aktualizowana tylko o najnowszy miesiąc. Niektóre sprawy mogą pojawić się w systemie z opóźnieniem, ale wcześniejsze dane nie są później uzupełniane w wykresie wskaźnika.
Dlatego wyraźnego spadku nowych wniosków nie należy interpretować jako dowodu, że szwedzki rynek pracy szybko wyszedł z trudnego okresu.
Bezrobocie w Szwecji nadal na wysokim poziomie
Najnowsza pełna miesięczna publikacja SCB dotyczy czerwca.
Wtedy wśród osób w wieku od 15 do 74 lat było 592 tys. bezrobotnych. Nieskorygowana sezonowo stopa bezrobocia wyniosła 9,9 proc., wobec 9,4 proc. w czerwcu 2025 roku.
SCB zwraca jednak uwagę, że przy porównywaniu sytuacji pomiędzy kolejnymi miesiącami lepiej patrzeć również na dane oczyszczone z czynników sezonowych.
Po takim przeliczeniu stopa bezrobocia wynosiła w czerwcu 8,7 proc. i pozostawała na podwyższonym poziomie.
Szczególnie wysoka była nieskorygowana stopa bezrobocia wśród osób w wieku 15–24 lata – 31,4 proc. Część tej grupy stanowili jednak uczniowie i studenci poszukujący pracy. Spośród 280 tys. młodych osób zaliczonych przez SCB do bezrobotnych 149 tys. studiowało w pełnym wymiarze.
Alejandro Firpo, przewodniczący Sveriges a-kassor, ocenia sytuację jako nadal niepewną. Podkreśla, że ubezpieczenie od bezrobocia pełni jednocześnie funkcję zabezpieczenia finansowego i pomocy w zmianie pracy lub branży.
Od października obowiązuje zupełnie nowy system a-kassa
Spadek liczby wniosków następuje w okresie, w którym Szwecja funkcjonuje już według nowych zasad ubezpieczenia od bezrobocia.
Reforma weszła w życie 1 października 2025 roku i została określona przez rząd jako największa zmiana systemu od 40 lat. Najważniejsza różnica polega na tym, że prawo do świadczenia i jego wysokość opierają się przede wszystkim na wcześniejszych dochodach, a nie liczbie przepracowanych godzin.
Podstawowa zasada przewiduje, że osoba ubiegająca się o świadczenie powinna w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed bezrobociem:
- uzyskać łącznie co najmniej 120 000 koron dochodu,
- zarobić przynajmniej 11 000 koron w co najmniej czterech miesiącach.
W pewnych sytuacjach możliwe jest uzyskanie 66 dni świadczenia także wtedy, gdy warunek 120 tys. koron nie został spełniony, ale dochód wynoszący co najmniej 11 tys. koron osiągano przez cztery kolejne miesiące.
Od długości członkostwa zależy wysokość świadczenia
W nowym systemie duże znaczenie ma również to, jak długo dana osoba należała do a-kassa przed utratą pracy.
Przy spełnieniu pozostałych warunków można otrzymać maksymalnie:
| Członkostwo w a-kassa | Maksymalny poziom świadczenia |
|---|---|
| co najmniej 12 miesięcy | 80 proc. wcześniejszego dochodu |
| 6–11 miesięcy | 60 proc. |
| 0–5 miesięcy | 50 proc. |
Najwyższy dochód uwzględniany w obliczeniach wynosi 34 000 koron miesięcznie. Oznacza to, że przy poziomie 80 proc. maksymalne świadczenie wynosi 27 200 koron miesięcznie przed podatkiem.
Po 100 dniach poziom świadczenia zmniejsza się o 10 punktów procentowych. Po 200 dniach spada o kolejne 5 punktów procentowych.
100, 200 albo 300 dni zależnie od wcześniejszych dochodów
Długość okresu świadczeniowego również nie jest jednakowa dla wszystkich.
Zgodnie z aktualnymi zasadami osoba, która osiągała dochód wynoszący co najmniej 11 000 koron:
- przez 4–7 miesięcy może otrzymać 100 dni świadczenia,
- przez 8–10 miesięcy – 200 dni,
- przez 11–12 miesięcy – 300 dni.
W nowym systemie nie obowiązuje już wcześniejsza zasada automatycznego przedłużenia okresu o 150 dni dla rodziców dzieci poniżej 18. roku życia. Rząd zdecydował o jej usunięciu przy wprowadzaniu reformy.
Stare przepisy nadal mogą jednak dotyczyć osób, którym okres świadczeniowy został przyznany przed 1 października 2025 roku. Takie osoby pozostają w poprzednim systemie do czasu wykorzystania swojego okresu świadczeniowego.
Siedmiu na dziesięciu Szwedów należy do a-kassa
Sveriges a-kassor podaje, że do jednej z kas ubezpieczenia od bezrobocia należy około siedmiu na dziesięciu Szwedów. W kraju funkcjonują obecnie 24 a-kassor, z których większość specjalizuje się w określonych branżach lub grupach zawodowych.
Lipcowy spadek liczby nowych wniosków jest więc pozytywnym sygnałem, ale na razie pozostaje tylko jednym ze wskaźników sytuacji na rynku pracy. Kolejne dane SCB pokażą, czy mniejszy napływ osób do a-kass będzie widoczny również w oficjalnych statystykach bezrobocia.
