Naukowcy z Uniwersytetu w Southampton wykorzystali sztuczną inteligencję do opracowania około 100 tys. stron rękopiśmiennych ksiąg portowych. Dane zasiliły bazę i interaktywną mapę historycznego handlu morskiego. Wyniki projektu uczelnia przedstawiła 19 października 2026 roku.
Jak wyjaśnia Uniwersytet w Southampton, zespół zeskanował dokumenty przechowywane w The National Archives w Kew. Oprogramowanie uczono rozpoznawania pisma różnych urzędników oraz zmieniającej się pisowni. Wyniki sprawdzano ręcznie.
Co zapisano w księgach portowych?
Według przewodnika The National Archives kolekcja ksiąg portowych obejmuje lata 1565–1799 i liczy około 20 tys. ksiąg. Nie wszystkie dokumenty przetrwały, dlatego dla konkretnego portu i roku może brakować zapisów. Zakres całej kolekcji archiwalnej nie oznacza, że projekt objął każdy zachowany tom.
Europa miała większe znaczenie niż kolonie
Jednym z ustaleń zespołu jest duża rola europejskich partnerów: w latach 1696–1697 przypadało na nich około 80 proc. odnotowanej wartości zagranicznego handlu Anglii. To wynik dotyczący konkretnego okresu, a nie całej historii Imperium Brytyjskiego.
Interaktywna mapa projektu pozwala poznawać dane według okresów, portów, statków, towarów i tras. Powstała dzięki współpracy historyków z GeoData Institute.
