Szwedzkie Ministerstwo Obrony rozszerzyło analizę nowych podstaw wywłaszczenia nieruchomości. Prace obejmą sytuacje, w których właściciel budynku stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa wynajmujących go instytucji wymiaru sprawiedliwości lub organów ścigania. Decyzja zleca przygotowanie analizy i propozycji przepisów — nie wprowadza nowych uprawnień do przejmowania nieruchomości.
Informację o dodatkowym zleceniu opublikowano na stronie rządu 29 września 2026 r. Samą decyzję ministerstwo podjęło 3 września. Rozszerza ona prace prowadzone pod oznaczeniem Fö 2026:A, rozpoczęte zleceniem z 27 maja.
Właściciel z powiązaniami przestępczymi jako zagrożenie
Pełny dokument ministerstwa wskazuje dwa przykładowe scenariusze: urząd wynajmuje lokal od właściciela, którego powiązania z poważną przestępczością ujawniają się później, albo nieruchomość zostaje sprzedana osobie mającej takie powiązania.
Domstolsverket, Kriminalvården i Polismyndigheten — instytucje odpowiedzialne za administrację sądów, więziennictwo i policję — zwracają uwagę na ryzyko utrudniania działalności urzędu przez właściciela budynku. Taka sytuacja może również podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Przeprowadzka sądu, więzienia czy aresztu bywa trudna ze względu na wymagania bezpieczeństwa.
Ekspert ma ocenić zasadność nowej lub rozszerzonej podstawy wywłaszczenia oraz przygotować propozycję jej brzmienia. Dokument zakłada stosowanie takiego rozwiązania wyjątkowo, po wyczerpaniu innych możliwości, w tym dobrowolnej sprzedaży nieruchomości.
Analiza obejmie ochronę własności i odszkodowania
Wywłaszczenie umożliwia przymusowe przejęcie nieruchomości lub praw do niej na warunkach określonych prawem. Obowiązująca szwedzka ustawa o wywłaszczeniu przewiduje co do zasady odszkodowanie odpowiadające wartości rynkowej całej przejmowanej nieruchomości oraz dodatkowe 25 proc. tej wartości. Ustawa zawiera wyjątki od tej reguły.
Dodatkowe zlecenie obejmuje ocenę, czy w analizowanych przypadkach należałoby wyłączyć prawo do tego 25-procentowego dodatku. Propozycje muszą respektować konstytucyjną ochronę własności i zobowiązania międzynarodowe Szwecji. Ekspert nie ma proponować zmian konstytucji.
Dwa terminy przedstawienia wyników
Pierwotne zlecenie dotyczy szerszego problemu: posiadania nieruchomości w sposób mogący stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa Szwecji. Obejmuje analizę obecnych możliwości prawnych, nowych podstaw wywłaszczenia oraz zasad odszkodowania.
Wyniki tej części prac mają zostać przedstawione do 31 marca 2027 r. Dla dodatkowej analizy dotyczącej bezpieczeństwa wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania wyznaczono termin 30 września 2027 r. Są to daty oddania raportów, a nie wejścia nowych przepisów w życie.
