Kara za udział w gangach w Szwecji może stać się osobnym przestępstwem – wynika z rządowego raportu. Policja szacuje, że jeśli przepisy wejdą w życie, co roku około 700 osób może zostać skazanych na więzienie.
Rząd i Sverigedemokraterna są zgodne, że udział w działalności gangów powinien podlegać karze. Minister sprawiedliwości Gunnar Strömmer (M) mówi, że zmiana umożliwi ściganie większej liczby osób powiązanych z przestępczością zorganizowaną. „Mogą to być przywódcy gangów lub inne osoby, które w różny sposób umożliwiają przestępczą działalność gangów, bez możliwości wskazania powiązania z konkretnym przestępstwem” – powiedział Strömmer.
Kara za udział w gangach w Szwecji – dwa nowe przestępstwa
W przedstawionym raporcie zaproponowano wprowadzenie do kodeksu karnego dwóch nowych przestępstw: udziału w zorganizowanej grupie przestępczej oraz współdziałania (samröre) z taką grupą. Opis propozycji opublikowano w materiałach rządowych jako SOU 2026:13.
Zorganizowana grupa przestępcza ma być definiowana jako grupa złożona z więcej niż dwóch osób, które popełniają przestępstwa lub w inny sposób uczestniczą w poważnej przestępczości w celu uzyskania korzyści majątkowej lub innej „niewłaściwej korzyści”. Taką definicję przedstawiono w streszczeniu propozycji.
Śledczy Hans Harding mówi, że przepisy mają obejmować różne typy struktur. „Od luźno zorganizowanych grup po dobrze zorganizowane struktury przestępcze. Może to dotyczyć na przykład spółek, klubów motocyklowych, sieci przestępczych, a nawet sieci opartych na rodzinach, które nazywamy klanami” – mówi Harding.
Udział w działalności grupy ma obejmować m.in. logistykę, administrację i rekrutację, ale też organizowanie miejsc spotkań lub transportu. W raporcie podkreślono, że „nie wystarczy ogólne wspieranie ugrupowania, trzeba podjąć aktywne działania” – w tym sensie opisano próg odpowiedzialności.
Drugie przestępstwo, określane jako współdziałanie (samröre), ma być narzędziem do ścigania osób umożliwiających działanie gangów. W materiale wskazano, że może dotyczyć m.in. prawników, księgowych i pracowników banków, jeśli pomagają gangom.
Szacunki policji, kary i planowany termin wejścia ustawy
Według przybliżonych szacunków policji około 1000 osób rocznie może zostać podejrzanych o czyny kwalifikowane przez nowe przepisy, a około 700 może zostać skazanych na karę więzienia. Takie liczby przytoczono w opisie propozycji.
W tekście podano też wcześniejsze oszacowanie policji dotyczące skali zjawiska: ponad 17 500 osób ma być aktywnych w gangach przestępczych w Szwecji, a kolejne 50 000 ma mieć z nimi powiązania.
Propozycja zakłada maksymalnie cztery lata więzienia za przestępstwo „uczestnictwa”, a w przypadku przestępstw kwalifikowanych – do ośmiu lat. Dla przywódców gangów kara może sięgać dożywocia. Tak przedstawiono założenia w części faktograficznej opisującej projekt.
Za przestępstwo współdziałania (samröre) kara ma wynosić do czterech lat więzienia, a w przypadku przestępstw ciężkich – do siedmiu lat. W przepisach ma też istnieć możliwość złagodzenia kary, jeśli czyn jest nieznaczny lub uzasadniony w świetle okoliczności.
W materiale wskazano, że w krajach UE – poza Szwecją i Danią – istnieją już przepisy karzące za udział w gangach przestępczych. Jednocześnie przypomniano, że udział w organizacji terrorystycznej jest w Szwecji przestępstwem od czerwca 2023 r.
Ustawa miałaby wejść w życie 1 kwietnia 2027 r. Warunkiem ma być wcześniejsze przegłosowanie po raz drugi zmiany konstytucji, która umożliwi wprowadzenie tych przepisów, po jesiennych wyborach.
