Wegovy w Szwecji nie zostanie objęte refundacją w ramach systemu wysokich kosztów leczenia. Szwedzki urząd TLV (Tandvårds- och läkemedelsförmånsverket) ogłosił 23 lutego 2026 roku, że lek na otyłość nie wejdzie do högkostnadsskyddet. Według urzędu głównym powodem jest ryzyko zbyt wysokich kosztów dla systemu oraz brak możliwości skutecznego dopilnowania, by leczenie trafiało wyłącznie do najbardziej potrzebujących pacjentów.
Decyzja zapadła po trwających od miesięcy rozmowach między producentem leku, regionami i TLV. Jak podaje Aftonbladet, pacjenci otrzymujący Wegovy z powodu otyłości (bez cukrzycy typu 2) nadal będą pokrywać pełen koszt terapii z własnej kieszeni, a miesięczny wydatek – zależnie od dawki – może sięgać około 4 000 koron.
Wegovy w Szwecji – dlaczego TLV odmówiło refundacji
W oficjalnym komunikacie TLV wskazało, że koszt leczenia dorosłych pacjentów z otyłością może okazać się zbyt wysoki, jeśli nie da się zagwarantować, że lek trafi wyłącznie do grupy o największych potrzebach medycznych. Urząd podkreślił, że popyt na leki przeciw otyłości jest bardzo duży, a ich szersze użycie mogłoby wywołać poważne skutki finansowe dla systemu i „wypychać” inne świadczenia zdrowotne.
TLV zwraca też uwagę na ograniczenia praktyczne. Według urzędu ani TLV, ani regiony nie mają obecnie narzędzi, które skutecznie uniemożliwiałyby wystawienie recepty w ramach refundacji pacjentowi niespełniającemu kryteriów, a apteki również nie są w stanie tego zweryfikować przy realizacji recepty. To właśnie ten element – ryzyko tzw. „subventionsglidning”, czyli rozszerzenia faktycznego stosowania poza docelową grupę – był jednym z kluczowych argumentów decyzji.
W materiale podano, że TLV ocenia skalę potencjalnego zastosowania Wegovy bardzo szeroko – około 1,6 mln osób ma mieścić się w obszarze zastosowania leku. Ten sam materiał wskazuje również, że w ubiegłym roku Wegovy sprzedano poza systemem refundacyjnym za około 675 mln koron, co dodatkowo wzmacnia argument o możliwych dużych konsekwencjach budżetowych dla państwa i regionów.
Krytyka decyzji ze strony pacjentów i lekarzy
Decyzja TLV spotkała się z krytyką ze strony organizacji pacjenckich i części środowiska medycznego. Jak relacjonuje Jenny Vinglid z Riksförbundet Obesitas oceniła decyzję jako zaskakującą i rozczarowującą, wskazując, że może ona wpłynąć nie tylko na samych pacjentów, ale także na sposób postrzegania otyłości w debacie publicznej i systemie ochrony zdrowia.
Krytyczne stanowisko przedstawiła również Ylva Trolle Lagerros, profesor związana z Karolinska Institutet i lekarka zajmująca się leczeniem otyłości w Regionie Sztokholm. Według cytowanej wypowiedzi problemem jest to, że – w jej ocenie – obok kwestii skuteczności i opłacalności leczenia pojawił się dodatkowy element związany z zaufaniem do praktyki przepisywania leku przez lekarzy. W materiale TT zwrócono także uwagę na możliwy skutek w postaci pogłębienia nierówności – leczenie pozostanie łatwiej dostępne dla osób, które stać na pełnopłatną terapię.
W oficjalnym komunikacie TLV pojawia się jednocześnie zastrzeżenie, że urząd widzi potrzeby części pacjentów z bardzo ciężką otyłością. Per-Henrik Zingmark z TLV powiedział, że sytuacja jest „niefortunna”, ponieważ nie udało się wypracować rozwiązania pozwalającego objąć refundacją najbardziej potrzebujących przy zachowaniu akceptowalnych kosztów całkowitych.
Stanowisko Novo Nordisk po decyzji TLV
Producent leku, Novo Nordisk, w swoim komunikacie prasowym opublikowanym 23 lutego 2026 r. poinformował, że „głęboko ubolewa” nad decyzją. Firma podkreśliła, że wniosek dotyczył ograniczonej grupy pacjentów z bardzo wysokim BMI i wielochorobowością, czyli osób o wysokim ryzyku ciężkich powikłań.
W tym samym komunikacie Novo Nordisk zaznaczyło, że ograniczanie refundacji do określonych grup pacjentów nie jest w Szwecji rozwiązaniem wyjątkowym i funkcjonuje w innych obszarach terapeutycznych. Firma ocenia, że także w przypadku leczenia otyłości możliwe byłoby objęcie refundacją zawężonej grupy chorych o największych potrzebach medycznych.
Novo Nordisk podało również, że wniosek o objęcie Wegovy refundacją został złożony do TLV w grudniu 2024 roku. W komunikacie firmy pojawia się także teza, że lek był oceniany jako kosztowo efektywny dla grupy objętej wnioskiem, co – według spółki – stanowiło punkt wyjścia do negocjacji z regionami. To stanowisko producenta różni się jednak od końcowej decyzji TLV dotyczącej wejścia leku do systemu wysokokosztowego.
Co decyzja oznacza dla pacjentów i czym są leki GLP-1
W praktyce decyzja oznacza, że sytuacja pacjentów korzystających z Wegovy z powodu otyłości pozostaje bez zmian – leczenie może być kontynuowane na receptę, ale bez finansowania w ramach högkostnadsskyddet. Według Aftonbladet koszt terapii nadal zależy od dawki i może wynosić do około 4 000 koron miesięcznie.
Agencja informacyjna TT przypomina też podstawowe informacje o grupie leków GLP-1. Wegovy należy do leków GLP-1, a substancje takie jak semaglutyd i tirzepatyd były rozwijane m.in. dla osób z cukrzycą i są dostępne na receptę pod różnymi nazwami handlowymi. W materiale opisano, że leki te wpływają na sygnały głodu i spowalniają opróżnianie żołądka, co wydłuża uczucie sytości. TT wyjaśnia również, że GLP-1 to naturalny hormon uczestniczący w regulacji poziomu cukru we krwi, a omawiane preparaty naśladują jego działanie.
TLV poinformowało ponadto, że firma ubiegała się także o refundację dla dzieci i młodzieży w wieku 12–18 lat, ale w tej części – według urzędu – nie wykazano, by koszt Wegovy był uzasadniony w relacji do korzyści dla pacjenta. Informacja ta znalazła się w oficjalnym komunikacie urzędu z 23 lutego 2026 r.
