W 2025 roku w Szwecji zgłoszono 503 przypadki TBE, czyli kleszczowego zapalenia mózgu. Z danych Folkhälsomyndigheten wynika, że rok wcześniej takich przypadków było 384, a nowy sezon kleszczowy już się rozpoczął.
Jak podaje 1177, kleszcze stają się aktywne, gdy temperatura przekracza pięć stopni, a sezon trwa zwykle od marca do listopada. Cytowana przez media badaczka SVA Anna Omazic ocenia, że także w tym roku kleszczy będzie dużo, szczególnie jeśli wiosna okaże się ciepła i wilgotna.
TBE w Szwecji wzrosło do 503 przypadków
Na stronie Folkhälsomyndigheten podano, że w 2025 roku odnotowano 503 zgłoszone przypadki TBE. W 2024 roku było ich 384. Z tej samej statystyki wynika też, że 497 zakażeń przypisano Szwecji, a sześć zakażeń zgłoszono jako nabyte za granicą.
Urząd przypomina również, że TBE występuje dziś od Skanii po Dalarna i Gävleborg, a pojedyncze przypadki pojawiają się także dalej na północ wzdłuż wybrzeża Bałtyku. 1177 podaje z kolei, że wirus najczęściej występuje w pasie nadmorskim regionów Sztokholm, Södermanland i Uppsala oraz wokół jeziora Mälaren.
Sama obecność kleszczy nie oznacza jeszcze wysokiego ryzyka TBE przy każdym ukąszeniu. Jak podaje Folkhälsomyndigheten, nawet w miejscach o podwyższonej liczbie zachorowań tylko niewielki odsetek kleszczy przenosi wirusa TBE. Mimo to urząd zaznacza, że choroba może prowadzić do zapalenia mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych, a u części chorych do długotrwałych problemów neurologicznych.
Sezon kleszczowy w Szwecji już ruszył
Według 1177 sezon kleszczowy trwa zazwyczaj od marca do listopada, choć ryzyko kontaktu z kleszczem może pojawić się także poza tym okresem. W praktyce decyduje temperatura. Gdy wzrasta powyżej pięciu stopni, kleszcze zaczynają być aktywne.
W materiałach opublikowanych przez szwedzkie media 27 marca Anna Omazic z SVA mówiła, że przy braku śniegu i temperaturach rzędu pięciu do dziesięciu stopni kleszcze szybko wracają do aktywności. Dodała też, że bardzo chłodna wiosna może ograniczyć przeżywalność części jaj i larw, natomiast ciepła i wilgotna pogoda sprzyja ich rozwojowi.
Ekspertka wskazuje również, że kleszczy nadal będzie dużo w południowej i środkowej Szwecji, ale ich obecność jest coraz lepiej widoczna także dalej na północ. Folkhälsomyndigheten podaje, że sporadyczne przypadki TBE pojawiają się już również wzdłuż północnego wybrzeża Bałtyku, a Sveriges Radio informowało w tym tygodniu o dalszym rozprzestrzenianiu się kleszczy w północnej Szwecji.
Kto powinien pomyśleć o szczepieniu przeciw TBE
Na stronie Folkhälsomyndigheten zapisano, że szczepienie przeciw TBE jest zwykle zalecane przez regionalne jednostki smittskyddu stałym mieszkańcom i osobom sezonowo przebywającym w obszarach ryzyka. Dotyczy to zwłaszcza tych, którzy często przebywają w lesie i na terenach zielonych oraz regularnie są narażeni na ukąszenia kleszczy.
1177 podaje, że szczepienie można rozpocząć od pierwszego roku życia. Jednocześnie z wypowiedzi Ulriki Marking, lekarki chorób zakaźnych i analityczki Folkhälsomyndigheten, wynika, że wiele regionów kieruje zalecenia przede wszystkim do mieszkańców obszarów ryzyka, a lokalne informacje najlepiej sprawdzać właśnie przez 1177.
Dla osób poniżej 50. roku życia podstawowy schemat obejmuje zwykle trzy dawki w pierwszym roku – drugą po jednym do trzech miesięcy i trzecią po pięciu do dwunastu miesiącach od drugiej. Osoby, które ukończyły 50 lat, oraz osoby z osłabioną odpornością rozpoczynają szczepienie według szerszego schematu, z czterema dawkami w pierwszym roku. Folkhälsomyndigheten podaje, że około 90 proc. zaszczepionych uzyskuje ochronne przeciwciała dwa tygodnie po drugiej dawce.
To oznacza, że osoby chcące mieć ochronę na lato powinny zacząć szczepienie odpowiednio wcześnie albo sprawdzić, czy nie zbliża się termin dawki przypominającej. 1177 podkreśla, że po zakończeniu podstawowego schematu kolejne dawki przypominające podaje się według określonych odstępów, zależnych od wieku i wcześniejszego przebiegu szczepienia.
