W Szwecji od maja do lipca 2026 roku policja otrzymała 240 zgłoszeń dotyczących podejrzeń rekrutowania dzieci i młodzieży do przestępczości. W tym samym okresie ubiegłego roku było ich 197. Najwięcej zgłoszeń pochodziło z rejonu Sztokholmu.
Werbunek nie ogranicza się do internetu. Policja zwraca uwagę na kontakty przy szkołach, boiskach i obiektach sportowych. W jednym z przypadków opisanych przez Sveriges Radio świadkowie zwrócili uwagę na starszego chłopaka przebywającego z grupą dzieci w jednej z południowych dzielnic Sztokholmu. W sklepie zapłacił za słodycze, napoje i chipsy dla około dziesięciorga dzieci. Było to podejrzenie próby rekrutacji, a nie potwierdzony przypadek werbunku.
W skrócie:
- Główny wniosek: wzrosła liczba zgłoszeń o możliwym werbowaniu dzieci i młodzieży do przestępczości.
- Okres: maj–lipiec 2026 roku.
- Zmiana: 240 zgłoszeń wobec 197 w tym samym okresie 2025 roku, czyli wzrost o około 20 proc.
- Gdzie: najwięcej zgłoszeń pochodziło z rejonu Sztokholmu.
Słodycze i pizza mogą być początkiem rekrutacji
Stephan Kiernan, kierujący policyjną operacją Augere przeciw rekrutacji dzieci i młodzieży, wyjaśnia, że działania przestępców mogą zaczynać się bardzo niewinnie. Dziecko może dostać słodycze, pizzę albo niewielką korzyść, zanim pojawią się pierwsze prośby o wykonanie określonych zadań.
Podobny mechanizm opisywała w maju policja w regionie Mitt. Starsi nastolatkowie mogą początkowo dawać młodszym drobne kwoty lub kupować im jedzenie. Z czasem zachęcają ich do wykonywania „przysług”, za które można otrzymać więcej pieniędzy. Pierwszym zadaniem może być między innymi przechowanie, przewiezienie lub sprzedaż narkotyków.
Nie jest to nowe zjawisko. skandynawiainfo.pl/ opisywało wcześniej werbowanie dzieci w szwedzkich szkołach. W relacjach zebranych wówczas przez SVT pojawiały się pieniądze, markowe ubrania i zainteresowanie okazywane młodszym uczniom, po których następowały prośby o wykonanie określonych zadań.
Rekrutacja odbywa się także poza internetem
Przed wakacjami szwedzka policja ostrzegała, że lato jest szczególnie wrażliwym okresem. Szkoły i część zajęć są zamknięte, a obecność dorosłych wokół dzieci może być mniejsza. W czerwcu ruszyła ogólnokrajowa kampania informacyjna skierowana zarówno do młodzieży korzystającej ze Snapchata, TikToka i YouTube, jak i do dorosłych.
Wcześniejsze ostrzeżenia koncentrowały się również na boiskach i obiektach sportowych. Wiosną policja analizowała między innymi zdarzenia w Stuvsta w gminie Huddinge oraz przy Skytteholms IP w Solnie. Funkcjonariusze podkreślali wtedy, że osoby próbujące wciągać młodych w przestępczość pojawiają się tam, gdzie na co dzień przebywają dzieci – zarówno w świecie cyfrowym, jak i w przestrzeni publicznej.
Internet pozostaje jednak jednym z głównych kanałów kontaktu. Policja informuje, że dzieci mogą otrzymywać oferty wykonania poważnych przestępstw za pieniądze poprzez media społecznościowe i zaszyfrowane komunikatory. Niektóre z nich dostają również zadanie znalezienia kolejnych młodych wykonawców.
Skalę cyfrowej części problemu pokazuje opisywana wcześniej przez skandynawiainfo.pl/ międzynarodowa operacja Grimm. W pierwszym roku działań wymierzonych w cyfrowe zlecanie i organizowanie przemocy policja zidentyfikowała ponad 14 tys. kont powiązanych z tym procederem.
Policja wskazuje sygnały ostrzegawcze
Szwedzka policja zaleca dorosłym reagowanie już na pierwsze niepokojące zmiany. Wśród sygnałów wymienia między innymi niewyjaśnione pieniądze, nowy telefon nieznanego pochodzenia, ukrywanie wiadomości, korzystanie z zaszyfrowanych komunikatorów takich jak Signal lub Telegram oraz kontakty, które dziecko stara się ukrywać.
Policja ostrzega również, że obiecana zapłata za wykonanie zadania nie zawsze trafia do młodej osoby. Zamiast pieniędzy mogą pojawić się groźby, szantaż i dalsze wykorzystywanie. Przestępcy mogą też domagać się danych osobowych lub zdjęć dokumentów, które później mogą służyć do wywierania presji.
W przypadku podejrzenia, że dziecko ma kontakt ze środowiskiem przestępczym, policja zaleca zgłoszenie sprawy pod numerem 114 14. W sytuacji wymagającej natychmiastowej interwencji należy dzwonić pod numer 112.
