Oszustwa finansowe w Szwecji osiągają nowy poziom. Klonowane głosy, fałszywe rozmowy od „urzędów” i manipulacje społeczne dotykają zarówno osoby prywatne, jak i firmy. Eksperci ostrzegają: nikt nie jest już bezpieczny.
Szwecja rajem dla oszustów?
Według ekspertów Szwecja stała się atrakcyjnym celem dla cyberprzestępców. Jak mówi Pontus Lindström, specjalista ds. bezpieczeństwa:
– Szwecja stała się bufetem dla przestępców.
Pomimo znacznych inwestycji w cyberbezpieczeństwo, liczba oszustw rośnie. Urząd Nadzoru Finansowego (Finansinspektionen) ostrzega przed ponad 50 nowymi oszukańczymi firmami, które oferują fikcyjne kredyty i inwestycje.
Sztuczna inteligencja i kradzież tożsamości
Nowoczesne technologie umożliwiły oszustom tworzenie idealnych wiadomości e-mail, profesjonalnych skryptów rozmów, a także klonowanie głosów z nagrań w mediach społecznościowych.
– Klasyczne oznaki oszustwa, jak literówki czy dziwne akcenty, przestały istnieć – ostrzega Eva Velasquez, dyrektor Identity Theft Resource Center
Jedną z najbardziej niebezpiecznych metod jest dzwonienie do bliskich z głosem ofiary i prośba o pilny przelew, np. na „operację wnuczka”.
Fałszywe urzędy i banki
Coraz częstsze są przypadki podszywania się pod Urząd Skarbowy, banki i służby publiczne. Ofiary otrzymują telefony z prośbą o szybkie działania – instalację aplikacji lub przelew na „bezpieczne konto”.
W samych Stanach Zjednoczonych oszustwa tego typu kosztowały obywateli w 2024 roku 789 milionów dolarów. W Szwecji liczby są niższe, ale trend podobny.
Najczęstsze metody oszustw – lista ostrzeżeń
🔹 Fałszywe oferty pracy
Rekruterzy proszą o dane bankowe lub opłaty „wstępne”.
🔹 Fałszywe telefony z banku
„Twoje konto jest zagrożone – przekaż środki na inne”.
🔹 Oszustwa podatkowe
Złożenie deklaracji podatkowej w imieniu ofiary i przejęcie zwrotu.
🔹 Oszustwa miłosne
Na portalach randkowych – prośby o pieniądze po zbudowaniu zaufania.
🔹 Phishing
Fałszywe e-maile, SMS-y i wiadomości w mediach społecznościowych.
Co możesz zrobić jako obywatel Szwecji?
- Nigdy nie podawaj danych osobowych przez telefon lub e-mail.
- Weryfikuj każdą prośbę o pieniądze – zadzwoń do osoby, która miała rzekomo kontaktować się z Tobą.
- Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe.
- Sprawdzaj regularnie raporty kredytowe (UC, Creditsafe, Bisnode).
- Zablokuj swój numer personalny (personnummer), jeśli podejrzewasz ryzyko kradzieży tożsamości.
Firmy również zagrożone – deepfake i vishing
Szwedzkie firmy, szczególnie te mniejsze, są coraz częściej celem oszustw typu vishing i rozmowy deepfake. Oszuści podszywają się pod dyrektora firmy i proszą o szybkie przelewy.
– Dziś nie wystarczy „rozpoznać” oszustwo. Trzeba zawsze weryfikować prośby o płatności przez drugi kanał – mówi Velasquez.
Statystyki z 2024 roku mówią same za siebie
W 2024 roku w Szwecji zgłoszono ponad 230 000 oszustw (nie licząc tych związanych z dotacjami) – informuje Brottsförebyggande rådet.