Duński minister sprawiedliwości Nicolai Wammen chce, aby prokuratorzy podczas rozpraw podlegali podobnym zasadom jak sędziowie i nie mogli manifestować widocznej przynależności religijnej lub politycznej. Obecnie takiego zakazu wobec prokuratorów nie ma, a formalne przepisy nie zostały jeszcze zmienione.
Debata wybuchła po tym, jak Zahra Sediqi, prokurator pracująca w Statsadvokaten i Viborg, poinformowała w mediach społecznościowych, że jest pierwszą prokurator w Danii występującą w tej roli w chuście.
Sprawa szybko przeniosła się z dyskusji o jednej osobie na poziom polityczny. Minister sprawiedliwości Nicolai Wammen z Socialdemokratiet opowiedział się za zmianą obecnych zasad.
W pisemnej wypowiedzi przekazanej duńskim mediom argumentował, że ani muzułmańskie, ani inne widoczne symbole religijne nie powinny stwarzać wątpliwości dotyczących obiektywności postępowania w duńskiej sali sądowej. Zdaniem ministra prokuratorzy powinni podlegać w tym zakresie podobnym regułom jak sędziowie.
Sędziowie już podlegają takim ograniczeniom
Różnica pomiędzy obecnymi zasadami dotyczącymi sędziów i prokuratorów wynika bezpośrednio z duńskiego prawa.
Paragraf 56 ustawy o wymiarze sprawiedliwości – Retsplejeloven – stanowi, że sędzia podczas posiedzenia sądu nie może występować w sposób, który może zostać odebrany jako wyraz jego przynależności religijnej lub politycznej albo poglądów w tych kwestiach.
Przepisy zostały wprowadzone w 2009 roku. Obejmują także część innych osób wykonujących funkcje orzecznicze w sądach. W uzasadnieniu ówczesnej reformy podkreślano znaczenie tego, aby sędziowie nie tylko byli niezależni i bezstronni, lecz również w taki sposób byli postrzegani przez strony postępowania.
Prokuratorzy nie zostali jednak objęci tym samym przepisem.
Hidżab jest obecnie dozwolony
Stan prawny został potwierdzony we wrześniu 2026 roku w odpowiedzi ministra sprawiedliwości na pytanie parlamentarzystki Nadji Natalie Isaksen.
Pytanie dotyczyło bezpośrednio tego, czy prokuratorzy, aplikanci prokuratorscy, adwokaci i aplikanci adwokaccy mogą występować przed sądem w hidżabie.
Z opublikowanej odpowiedzi wynika, że duńska prokuratura nie ma wewnętrznych wytycznych zakazujących swoim pracownikom noszenia hidżabu podczas pracy, także podczas występowania przed sądem.
Oznacza to, że Zahra Sediqi nie naruszyła obowiązujących zasad.
Foreningen af Offentlige Anklagere, organizacja reprezentująca prokuratorów, również podkreśliła po nagłośnieniu sprawy, że prokuratorka wykonywała swoją pracę zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organizacja wyraziła jednocześnie niezrozumienie dla skali uwagi skupionej na konkretnej pracownicy.
Prokurator i tak musi być obiektywny
Brak zakazu dotyczącego stroju nie oznacza, że prokuratorzy nie podlegają zasadom neutralności zawodowej.
Duńska prokuratura wskazuje obiektywność, niezależność i uczciwość jako podstawowe wartości swojej działalności. Jej zadaniem jest nie tylko doprowadzanie do odpowiedzialności osób winnych przestępstw, lecz również dbanie o to, aby osoby niewinne nie były ścigane.
Spór dotyczy więc czegoś innego: czy od prokuratora należy wymagać również zewnętrznej neutralności podczas rozprawy, podobnie jak od sędziego.
To rozróżnienie ma znaczenie. Sędzia rozstrzyga sprawę, natomiast prokurator reprezentuje państwo w postępowaniu karnym i jest jedną ze stron procesu. Jednocześnie obowiązuje go szczególny wymóg działania obiektywnego.
Sprawa trafiła już do Folketingu
14 września do ministra sprawiedliwości skierowano kolejne pytanie parlamentarne. Tym razem dotyczyło ono wprost tego, czy prokuratura powinna mieć takie same zasady dotyczące widocznej przynależności religijnej i politycznej jak sędziowie.
Na 5 października pytanie w oficjalnej bazie Folketingu nadal ma status „ikke besvaret” – bez odpowiedzi.
W międzyczasie Wammen publicznie przedstawił jednak własne stanowisko i opowiedział się za wprowadzeniem ograniczenia.
Dyskusję podjęli również politycy Danmarksdemokraterne i Dansk Folkeparti. Dennis Flydtkjær z Danmarksdemokraterne argumentował, że samo noszenie chusty nie oznacza, iż prokurator jest stronniczy, ale jego zdaniem w sądzie nie powinny pojawiać się wątpliwości dotyczące obiektywności postępowania.
Na razie zakazu nie ma
Stanowisko ministra nie oznacza jeszcze wejścia nowych przepisów w życie.
Obecne prawo nadal rozróżnia sędziów i prokuratorów: sędziowie podlegają ograniczeniom dotyczącym manifestowania przynależności religijnej lub politycznej podczas rozpraw, natomiast prokuratorzy nie są objęci analogicznym zakazem.
Nie został też dotąd wskazany termin, od którego nowe zasady miałyby obowiązywać.
Jeżeli propozycja zostanie przełożona na zmianę przepisów, ograniczenie nie będzie dotyczyć wyłącznie hidżabu. Stanowisko ministra odnosi się szerzej do widocznych symboli religijnych i politycznych podczas występowania prokuratorów przed sądem.
