Mieszkańcy i odwiedzający Oulu w Finlandii mogą od tego lata wyszukać grób zmarłej osoby po nazwisku, zobaczyć jego dokładne położenie na mapie, a na miejscu otrzymać wskazówki prowadzące do grobu. Parafie w Oulu uruchomiły publiczną usługę hautakartta.fi 15 lipca 2026 roku.
W Szwecji również można wyszukiwać miejsca pochówku przez internet, ale nie istnieje jedno narzędzie obejmujące wszystkie cmentarze. Sam Kościół Szwecji odsyła użytkowników do kilku odrębnych serwisów prowadzonych przez różnych operatorów.
Telefon prowadzi odwiedzającego bezpośrednio do grobu
Nowa usługa została uruchomiona przez wspólnotę parafialną w Oulu. Jak informują Oulun seurakunnat, wystarczy wpisać nazwisko zmarłego. System pokazuje cmentarz oraz lokalizację konkretnego miejsca pochówku.
Jeżeli użytkownik korzysta z telefonu już na cmentarzu, usługa może wyznaczyć najkrótszą drogę prowadzącą do grobu. Przy danym miejscu widoczne są również data urodzenia i śmierci zmarłego oraz nazwiska innych osób pochowanych w tym samym grobie.
Dane aktualizowane są raz w miesiącu. Wyszukiwarka obejmuje wszystkie cmentarze zarządzane przez parafie Oulu z wyjątkiem starego cmentarza w Haukipudas, na którym ostatnie pochówki odbywały się jeszcze w XIX wieku. Grób jest dostępny w wynikach wyszukiwania, jeśli okres jego zarządzania pozostaje aktywny.
Parafie tłumaczą uruchomienie usługi dużą liczbą pytań o położenie grobów, szczególnie w sezonie letnim.
„Latem zarówno mieszkańcy, jak i osoby przyjeżdżające na wakacje odwiedzają cmentarze. Co tydzień otrzymujemy pytania dotyczące lokalizacji grobów” – wyjaśnia Sanna-Kaisa Rivasto, odpowiedzialna za działalność cmentarną w Oulu.
Hautakartta.fi nie jest rozwiązaniem przeznaczonym wyłącznie dla Oulu. System stworzony przez fińską firmę Geometrix Oy jest wykorzystywany również przez inne parafie. W Turku i Kaarina podobna usługa działa już od 2022 roku i w chwili uruchomienia obejmowała około 107 tys. zmarłych pochowanych na dziewięciu cmentarzach.
W Szwecji trzeba korzystać z kilku wyszukiwarek
Szwecja nie zaczyna jednak od zera. Internetowe bazy grobów istnieją tam od lat, a część z nich również pozwala zobaczyć miejsce pochówku na mapie.
Problemem jest rozproszenie usług.
Na swojej oficjalnej stronie Kościół Szwecji wymienia obecnie pięć miejsc, w których można szukać informacji o grobach. Są to Hittagraven, SvenskaGravar.se, Kyrkogårdskartan, Gravar.se oraz Gravstensinventeringen.
Hittagraven obejmuje jedenaście publicznych cmentarzy w Sztokholmie. SvenskaGravar gromadzi natomiast dane pochodzące od wielu zarządców cmentarzy z różnych części kraju. Obecnie serwis wskazuje 136 administracji cmentarnych i ponad 1100 cmentarzy.
Gravar.se również pozwala wyszukiwać osoby pochowane na dużej liczbie cmentarzy, natomiast Gravstensinventeringen ma przede wszystkim charakter historyczny i obejmuje nagrobki od połowy XIX wieku do 2015 roku.
Oznacza to, że brak wyniku w jednej wyszukiwarce nie musi oznaczać, że poszukiwanego grobu nie ma. Informacja może znajdować się w innym systemie albo wymagać kontaktu bezpośrednio z administracją cmentarza.
Kościół Szwecji sam zaleca, aby w przypadku problemów skontaktować się z podmiotem odpowiedzialnym za działalność pogrzebową w danej miejscowości.
Każdy publiczny cmentarz musi mieć mapę i rejestr
Istotny jest przy tym fakt, że podstawowe dane dotyczące grobów nie są w Szwecji czymś dobrowolnym.
Zgodnie z obowiązującą szwedzką ustawą pogrzebową, dla każdego publicznego cmentarza musi być przygotowana gravkarta, czyli mapa grobów, a zarządca musi prowadzić gravbok lub gravregister, czyli księgę albo rejestr grobów.
Przepisy wykonawcze określają również, jakie informacje powinny znajdować się w takim rejestrze. Są to między innymi numer miejsca na mapie, dane osoby pochowanej, data śmierci i pochówku oraz położenie szczątków lub prochów w obrębie miejsca pochówku.
Nie oznacza to jednak, że istnieje już jedna wspólna cyfrowa baza, do której automatycznie trafiają dane ze wszystkich tych rejestrów. Obowiązek prowadzenia dokumentacji i stworzenie publicznej ogólnokrajowej wyszukiwarki to dwie różne kwestie.
W tym miejscu fińskie rozwiązanie pokazuje przede wszystkim, jak dane należące do poszczególnych zarządców mogą zostać przedstawione odwiedzającemu w prostym systemie mapowym.
Za większość cmentarzy odpowiada Kościół Szwecji
Za działalność pogrzebową w zdecydowanej większości Szwecji odpowiadają parafie i pastoraty Kościoła Szwecji. Wyjątkiem są Sztokholm i Tranås, gdzie odpowiedzialność spoczywa na władzach gminnych. Potwierdzają to zarówno Kościół Szwecji, jak i Skatteverket.
skandynawiainfo.pl/ opisywało wcześniej rolę Kościoła Szwecji i lokalnych zarządców cmentarzy w przygotowaniach systemu pogrzebowego na sytuacje kryzysowe. Również w tym przypadku struktura opiera się na wielu lokalnych podmiotach, a nie jednej administracji krajowej.
Działalność pogrzebowa finansowana jest między innymi przez begravningsavgift, którą płacą osoby spełniające odpowiednie warunki podatkowe niezależnie od przynależności religijnej.
W 2026 roku standardowa stawka wynosi 29,2 öre na każde 100 koron dochodu podlegającego opodatkowaniu. Nie jest jednak jednakowa w całym kraju. W Sztokholmie wynosi 7 öre, a w Tranås 28,5 öre na 100 koron.
Opłata pokrywa między innymi koszty utrzymania cmentarzy, kremacji i pochówku. Oficjalne informacje nie dają jednak podstaw do stwierdzenia, że finansuje ona konkretnie stworzenie publicznej ogólnokrajowej wyszukiwarki grobów.
