Globalny wzrost cen kawy przełoży się tej jesieni na wyraźne podwyżki w szwedzkich sklepach. Najmocniej odczują je kupujący kawę rozpuszczalną, kapsułki i całe ziarna. W USA detaliczne ceny kawy wzrosły w sierpniu o blisko 21 proc. rok do roku — to największy roczny skok od 1997 r. — oraz o 4 proc. miesiąc do miesiąca, co jest najwyższym miesięcznym wzrostem od 14 lat (The New York Times).
Cła i napięcia na rynku
Na ceny nakładają się nowe cła na głównych eksporterów. Brazylia, jeden z kluczowych dostawców, mierzy się z 50-proc. stawką, Kolumbia z 10-proc., a Wietnam z 20-proc. Obciążenia, wprowadzone w reakcji na napięcia polityczne, bezpośrednio uderzają w globalny łańcuch dostaw. „Ceny kawy z łatwością przekroczą poprzednie rekordy, gdy skutki 50-procentowych ceł nałożonych na Brazylię odbiją się na półkach” — ocenia Diane Swonk, główna ekonomistka KPMG (CNN).
Co to oznacza dla Szwecji
Szwecja importuje niemal całą kawę, dlatego podąża za trendami światowymi. W perspektywie pięciu lat skala zmian jest wyraźna: od lata 2020 r. cena kawy ponad się podwoiła, podczas gdy ceny innych dóbr — i wynagrodzenia Szwedów — wzrosły o nieco ponad 20 proc. Efekt dla gospodarstw domowych będzie odczuwalny szczególnie przy produktach premium i przetworzonych, gdzie przeniesienie kosztów bywa szybsze.
Kiedy zobaczymy wyższe ceny na półkach
Choć ogólny koszyk żywności w sierpniu pozostał stabilny, dane branżowe sygnalizują odwrócenie trendu w kawie. „Ceny surowca kawowego, które od końca kwietnia stabilnie spadały, pod koniec lata gwałtownie wzrosły, co spowodowało znaczne różnice w cenach na półkach sklepowych” — mówi Ulf Mazur, założyciel Matpriskollen. Jak przypomina, zmiany cen surowców zwykle z opóźnieniem przechodzą w detal, więc pełny wpływ pojawi się w najbliższych tygodniach (Matpriskollen).
Sygnały z rynków zagranicznych
Amerykańskie dane stanowią punkt odniesienia dla detalistów w Europie Północnej. Skok cen w USA — opisany przez The New York Times — oraz oceny ekonomistów cytowane przez CNN wzmacniają oczekiwania, że jesienią i zimą podwyżki będą kontynuowane, a różnice między segmentami (instant, kapsułki, specialty) się pogłębią.
