Podwyższone ryzyko prania pieniędzy nie wystarcza samo w sobie, aby bank odmówił klientowi podstawowego rachunku lub zamknął istniejące konto. Finansinspektionen przypomina o indywidualnej ocenie sytuacji i rozważeniu sposobów ograniczenia ryzyka. Urząd opublikował 26 października wyjaśnienia dla banków dotyczące dostępu do podstawowych usług.
Nowy materiał ma pomóc bankom stosować równocześnie przepisy o prawie do rachunku oraz regulacje przeciwdziałające praniu pieniędzy. Jak informuje Finansinspektionen w komunikacie, wyjaśnienia dotyczą między innymi odmowy otwarcia konta, jego zamknięcia i wymogów poznania klienta. Publikacja nie jest ogłoszeniem nowego, bezwarunkowego prawa do wszystkich usług bankowych.
Kto ma prawo do podstawowego konta
Konsument legalnie mieszkający na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego ma co do zasady prawo do rachunku płatniczego z podstawowymi funkcjami w banku, który oferuje takie rachunki innym konsumentom. FI wskazuje tu rozdział 4 a szwedzkiej ustawy o usługach płatniczych — lagen om betaltjänster.
Podstawowe funkcje obejmują wpłaty, wypłaty gotówki, płatności kartą debetową oraz przelewy i polecenia zapłaty. Karta debetowa pozwala korzystać z pieniędzy znajdujących się na rachunku. Prawo do takiego konta nie jest równoznaczne z obowiązkiem udzielenia kredytu przez bank.
Bank musi ocenić konkretną sytuację
Prawo do rachunku ma wyjątki. Bank nie może go oferować, jeżeli naruszałoby to przepisy przeciwdziałające praniu pieniędzy. Problemem może być na przykład brak możliwości potwierdzenia tożsamości albo uzyskania wystarczających informacji o przeznaczeniu konta.
FI zaznacza jednak, że najpierw potrzebna jest indywidualna ocena i rozważenie działań ograniczających ryzyko. Odmowa innego banku również nie zwalnia kolejnej instytucji z samodzielnego rozpatrzenia wniosku.
Odmowa otwarcia konta: decyzja na piśmie i możliwość skargi
Bank powinien rozstrzygnąć kompletny wniosek o podstawowy rachunek możliwie szybko, najpóźniej w ciągu 10 dni bankowych od jego otrzymania. Przy odmowie musi bezpłatnie przekazać pisemną informację o decyzji i dostępnej drodze jej zakwestionowania.
Jeśli bank odmówił otwarcia rachunku albo wypowiedział istniejący, konsument może zwrócić się do bankowej osoby lub jednostki odpowiedzialnej za skargi — klagomålsansvarig. FI wskazuje także możliwość rozpatrzenia sprawy przez Allmänna reklamationsnämnden (ARN), czyli organ rozstrzygający spory konsumenckie.
Uzasadnienie decyzji powinno zostać przekazane, jeśli jest to możliwe. Nie zawsze bank może ujawnić wszystkie przyczyny: ograniczenia mogą wynikać między innymi z przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy.
