Finlandia domaga się wprowadzenia w całej Unii Europejskiej zakazu wydawania wiz turystycznych obywatelom Rosji. Minister spraw zagranicznych Elina Valtonen chce, aby ograniczenie obowiązywało do zakończenia rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie. Inicjatywa wymaga jednak decyzji na szczeblu unijnym. Na 14 października 2026 roku zaplanowano kolejne rozmowy dotyczące ograniczeń wizowych.
Fińska minister spraw zagranicznych Elina Valtonen zaapelowała 12 października do pozostałych państw UE o przyjęcie wspólnych, bardziej restrykcyjnych zasad wydawania wiz obywatelom Rosji.
Minister wezwała Komisję Europejską do przygotowania odpowiednich zmian w unijnych przepisach oraz zaostrzenia wytycznych dotyczących rozpatrywania rosyjskich wniosków wizowych.
Według Valtonen obecna sytuacja, w której poszczególne państwa stosują odmienne ograniczenia, wymaga ujednolicenia.
Finlandia proponuje zakaz do zakończenia wojny w Ukrainie
Finlandia ograniczyła podróże turystyczne obywateli Rosji już we wrześniu 2022 roku. Obowiązujące od tego czasu przepisy zostały dodatkowo zaostrzone w lipcu 2023 roku.
Valtonen uważa, że podobne zasady powinny zostać wprowadzone w całej Unii Europejskiej.
W swoim stanowisku minister wskazuje, że rosyjscy obywatele nie powinni otrzymywać wiz turystycznych, dopóki trwa rosyjska agresja przeciwko Ukrainie.
Argumentuje, że możliwość korzystania z europejskiej turystyki i swobody podróżowania jest niewłaściwa w sytuacji, gdy ukraińska ludność cywilna nadal doświadcza skutków rosyjskich ataków.
Fińska propozycja nie ogranicza się przy tym wyłącznie do turystyki.
Valtonen zaprosiła inne państwa członkowskie do poparcia wspólnego listu do Komisji Europejskiej. Dokument przewiduje również zakaz wydawania wiz Schengen osobom z najbliższego otoczenia prezydenta Władimira Putina, ograniczenia wizowe dla rosyjskich sportowców oraz skuteczniejsze wdrożenie uzgodnionych wcześniej restrykcji dotyczących obecnych i byłych uczestników rosyjskich działań wojennych.
Szwecja i Polska również chcą ostrzejszych przepisów
Finlandia nie jest osamotniona w dążeniu do zaostrzenia polityki wizowej.
W czerwcu 2026 roku ministrowie reprezentujący kilkanaście państw, w tym Szwecję, Polskę, Danię, Norwegię, Finlandię, Estonię i Litwę, podpisali wspólne stanowisko dotyczące ograniczenia wiz turystycznych dla Rosjan.
Sygnatariusze zwrócili uwagę na nierównomierne stosowanie przepisów wizowych przez państwa europejskie. Ich zdaniem różnice te utrudniają prowadzenie spójnej polityki wobec Rosji i mogą powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa strefy Schengen.
Pod dokumentem podpisali się między innymi szwedzcy ministrowie Johan Forssell i Maria Malmer Stenergard oraz polscy ministrowie Marcin Kierwiński i Radosław Sikorski.
Zwolennicy zaostrzenia zasad wskazują również na zagrożenia związane z sabotażem, działalnością wywiadowczą i innymi formami działań hybrydowych.
Prawie 478 tysięcy wiz turystycznych dla Rosjan w 2025 roku
Skalę problemu wskazywanego przez państwa domagające się restrykcji pokazują dane przywołane we wspólnym ministerialnym stanowisku.
W 2025 roku obywatelom Rosji wydano 477 878 wiz Schengen w celach turystycznych. Część z nich umożliwiała wielokrotny wjazd.
Wśród państw wydających znaczną liczbę wiz rosyjskim turystom wymienia się Francję, Włochy i Hiszpanię.
Jednocześnie unijna polityka wizowa była już wcześniej zaostrzana. We wrześniu 2022 roku UE zawiesiła umowę o ułatwieniach wizowych z Rosją, a w listopadzie 2025 roku Komisja Europejska wprowadziła bardziej restrykcyjne zasady dotyczące wiz wielokrotnego wjazdu.
Nowa fińska inicjatywa idzie jednak dalej, ponieważ zakłada całkowite wstrzymanie wydawania wiz turystycznych obywatelom Rosji.
14 października rozmowy o wizach LTV
Kolejnym etapem unijnych rozmów będzie zaplanowane na środę, 14 października 2026 roku, posiedzenie grupy roboczej Rady UE do spraw wiz.
Z oficjalnego kalendarza Rady UE wynika, że jednym z tematów będzie wydawanie obywatelom Rosji wiz o ograniczonej ważności terytorialnej, określanych skrótem LTV.
Takie rozwiązanie różni się od całkowitego zakazu wydawania wiz turystycznych.
Wiza LTV pozwala na pobyt wyłącznie na terytorium państwa lub państw, dla których została wydana. Nie daje automatycznie możliwości swobodnego podróżowania po całej strefie Schengen.
Przykładowo, rosyjski obywatel posiadający wizę ważną tylko na terytorium jednego państwa nie mógłby na jej podstawie odbywać zwykłej podróży turystycznej do innych państw Schengen.
Rozwiązanie to mogłoby ograniczyć przemieszczanie się rosyjskich turystów między krajami, bez całkowitego wstrzymania wydawania wszystkich wiz.
Posiedzenie 14 października nie oznacza jednak, że tego dnia zostanie przyjęty ogólnounijny zakaz. Chodzi o rozmowy na poziomie grupy roboczej, a ewentualne zmiany unijnych przepisów będą wymagały dalszych działań legislacyjnych.
Co obecnie oznaczają ograniczenia dla Rosjan?
Na 12 października 2026 roku nie obowiązuje ogólnounijny zakaz wydawania wiz turystycznych wszystkim obywatelom Rosji.
Poszczególne kraje mogą jednak stosować krajowe ograniczenia związane z bezpieczeństwem i zasadami wjazdu.
W Finlandii podróże obywateli Rosji w celach innych niż niezbędne są ograniczone od 30 września 2022 roku. Przewidziano przy tym wyjątki dotyczące między innymi określonych sytuacji rodzinnych, pracy, studiów i innych uzasadnionych powodów podróży.
Dodatkowo od 1 czerwca 2026 roku Finlandia zasadniczo nie uznaje rosyjskich paszportów niebiometrycznych. Obowiązuje jednak okres przejściowy do końca grudnia 2026 roku oraz określone wyjątki.
Fińska inicjatywa dotycząca całej UE odnosi się przede wszystkim do podróży turystycznych. Nie jest propozycją automatycznego pozbawienia wszystkich obywateli Rosji prawa pobytu w Unii ani całkowitego zakazu przekraczania granic niezależnie od celu podróży.
Termin ewentualnego przyjęcia nowych unijnych przepisów pozostaje nieustalony.
