Wiek odpowiedzialności karnej w Szwecji ma zostać obniżony do 13 lat – wynika z planów rządu, krytykowanych przez organizacje zajmujące się prawami dzieci oraz Stowarzyszenie Adwokatów. Krytycy określają propozycję jako błędną i pozbawioną naukowego uzasadnienia. Pomimo tych uwag rząd kontynuuje prace, tak aby 13-latkowie popełniający poważne przestępstwa mogli trafić do więzienia – informują szwedzkie media.

„To duże odstępstwo od praw dzieci” – mówi prawniczka zajmująca się prawami dzieci Li Melander. Prawniczka z UNICEF Szwecja podkreśla, że propozycja oznacza zmianę w sposobie postrzegania dzieci w systemie wymiaru sprawiedliwości. „Dzieci powinny mieć szczególną pozycję w systemie wymiaru sprawiedliwości, właśnie dlatego, że są dziećmi i nie osiągnęły wystarczającej dojrzałości, aby w pełni zrozumieć konsekwencje swoich czynów. To naprawdę duże odejście od praw dziecka”.

• Szwecja szykuje więzienne oddziały dla 13–14-latków. Start zmian od 1 lipca
• Krytyka Kriminalvården: więzienie dla 13-latków niebezpieczne

Krytycznie do propozycji odniosła się także Maria Frisk, sekretarz generalna organizacji Bris. „Ta propozycja jest całkowicie błędna. Nie ma żadnych naukowych dowodów na to, że doprowadzi to do zmniejszenia przestępczości”. Frisk ocenia też, że rząd nie zbadał w wystarczającym stopniu innych rozwiązań. Podobnie wskazuje sekretarz generalna Stowarzyszenia Adwokatów Mia Edwall Insulander, która mówi o alternatywach wobec więzienia, podając jako przykład m.in. przymusową opiekę psychiatryczną.

Stowarzyszenie Adwokatów zwracało wcześniej uwagę na ryzyka związane z propozycją w dwóch opiniach. Mia Edwall Insulander ocenia, że reforma nie jest ani proporcjonalna, ani skuteczna. „Propozycja ta nie zmniejszy przestępczości w naszym społeczeństwie, a wręcz przeciwnie, wielu badaczy wskazuje, że może ona przynieść odwrotny skutek. Oznacza to, że dzieci, które zostaną umieszczone w więzieniu, po wyjściu na wolność popełnią więcej przestępstw. Jest to eksperymentowanie z dziećmi w sposób, który jest nie do przyjęcia.”

Zarówno organizacje zajmujące się prawami dzieci, jak i Stowarzyszenie Adwokatów chcą, aby wiek odpowiedzialności karnej pozostał na poziomie 15 lat. Li Melander powołuje się w tej sprawie na stanowisko ONZ. „Komitet Praw Dziecka ONZ jasno stwierdza, że żadne państwo nie powinno obniżać wieku odpowiedzialności karnej. Nie należy odbierać dzieciom praw, które już posiadają”.