Po raz pierwszy od ponad 50 lat w Szwecji zanotowano spadek zachorowań na raka skóry wśród dorosłych Szwedów poniżej 50. roku życia. Ten pozytywny trend, choć zaskakujący, budzi nadzieje na dalszą poprawę zdrowia publicznego w kraju. Naukowcy z Karolinska Institutet sugerują, że możliwych wyjaśnień tego zjawiska może być kilka, a jedno z nich to zmiana stylu życia Szwedów.
Spadek liczby przypadków raka skóry po dekadach wzrostu
Od lat 60. XX wieku Szwecja notowała stały wzrost zachorowań na raka skóry, co związane było z popularnością wyjazdów do słonecznych miejsc i spędzaniem czasu na plażach. Teraz jednak, jak informuje Hildur Helgadottir, główny lekarz i profesor nadzwyczajny onkologii, od około 2015 roku krzywe zachorowalności na czerniaka zaczęły opadać. „Zanim to zobaczyliśmy, byliśmy dość bezradni, ponieważ w ostatnich latach obserwowaliśmy stały wzrost zachorowań”, powiedziała Helgadottir szwedzkiemu nadawcy publicznemu SVT.
Możliwe przyczyny zmiany trendu
Choć dokładne przyczyny spadku zachorowań nie są w pełni zrozumiałe, eksperci wskazują cztery główne możliwe wyjaśnienia. Pierwszym z nich mogą być kampanie informacyjne na temat ochrony przed słońcem, które rozpoczęły się w Szwecji już w latach 90. Dzięki tym kampaniom Szwedzi zaczęli bardziej świadomie chronić się przed słońcem, spędzać więcej czasu w cieniu oraz stosować kremy z filtrem. „Wcześniej dzieci często ulegały poparzeniom, co mogło prowadzić do rozwoju raka skóry w późniejszym życiu”, dodała Helgadottir.
Mniejsza popularność salonów opalania i zmiany demograficzne
Innym możliwym wyjaśnieniem jest malejąca liczba salonów opalania w Szwecji oraz wprowadzenie ograniczeń wiekowych, które zabraniają osobom poniżej 18. roku życia korzystania z solarium. Ponadto, spędzanie większej ilości czasu w pomieszczeniach, np. przy komputerach czy telefonach komórkowych, może przyczyniać się do mniejszej ekspozycji na słońce.
Ciekawą teorią jest również wpływ zmian demograficznych w Szwecji. Masowa imigracja osób o ciemniejszej karnacji, które są mniej narażone na raka skóry, może być jednym z czynników zmniejszenia liczby przypadków choroby. Warto zauważyć, że podobny spadek zachorowań na raka skóry odnotowano w takich krajach jak Australia i Stany Zjednoczone, jednak Szwecja jest pierwszym krajem w Europie, który potwierdził ten trend.
Lepsze dane z szwedzkich rejestrów zdrowia
Helgadottir podkreśla, że jednym z powodów, dla których Szwecja jako pierwsza w Europie odnotowała spadek zachorowań, są niezwykle dobre rejestry zdrowotne. „W Szwecji możemy śledzić takie zmiany niemal w czasie rzeczywistym, co pozwala nam szybko reagować na pojawiające się trendy”, tłumaczy profesor.
Optymistyczna przyszłość
Spadek liczby przypadków raka skóry w Szwecji to dobry sygnał, ale eksperci przestrzegają przed zbytnią euforią. Równie ważne jest, aby Szwedzi nadal dbali o swoje zdrowie i unikali nadmiernej ekspozycji na słońce, zwłaszcza w okresie letnim. Kampanie edukacyjne i dalsza ochrona przed promieniowaniem UV pozostają kluczowymi elementami walki z rakiem skóry w nadchodzących latach.