Oszczędzanie na emeryturę w Szwecji bywa porównywane z amerykańskimi zasadami, według których zaleca się odkładanie 10-15 proc. dochodów i zgromadzenie kapitału równego dziesięciokrotności rocznego wynagrodzenia. Jak opisuje E55, szwedzcy eksperci ds. emerytur podkreślają jednak, że takie poziomy mogą być w szwedzkich realiach zawyżone, zwłaszcza gdy dana osoba ma emeryturę pracowniczą.
Amerykańska „dziesięciokrotność pensji” a szwedzki system
Kluczowa różnica dotyczy konstrukcji systemu emerytalnego. W Szwecji emerytura publiczna i emerytura pracownicza stanowią znaczną część utrzymania osób starszych, a opieka zdrowotna i socjalna jest w dużej mierze finansowana z podatków.
Staffan Ström, ekonomista ds. emerytur w Alecta, wskazuje że amerykańskich wytycznych nie da się prosto przenieść na Szwecję. „Oszczędzanie 10-15 procent dochodów to dobra zasada. Najpierw należy zbudować bufor na nieprzewidziane wydatki, a dopiero potem zacząć oszczędzać na emeryturę” – powiedział w wypowiedzi przywołanej w artykule.
Ström ocenia też, że dążenie do dziesięciokrotności rocznego wynagrodzenia może być przesadą, bo takie poziomy są potrzebne głównie w krajach, gdzie koszty zdrowia i opieki mogą pochłaniać bardzo duże kwoty.
„Nie ma uniwersalnej kwoty” i znaczenie prognozy emerytalnej
Shoka Åhrman, ekonomistka ds. oszczędzania w SPP, jest sceptyczna wobec ogólnych procentowych zaleceń. W cytowanej wypowiedzi zwraca uwagę, że szwedzki system emerytalny dzieli ryzyko związane z długością życia i inflacją, co ma oznaczać, że emerytura nie „kończy się” tylko dlatego, że ktoś żyje bardzo długo.
Åhrman podkreśla też potrzebę indywidualnej prognozy: „Należy sporządzić prognozę emerytalną, aby móc określić, jakie oszczędności są potrzebne do utrzymania określonego poziomu dochodów” – wynika z przytoczonej relacji.
Gdy nie ma emerytury pracowniczej: punkt odniesienia „4,5 procent”
W materiale podano również, że prywatne oszczędności emerytalne stają się ważniejsze, jeśli ktoś nie ma emerytury pracowniczej. Stefan Thelenius, specjalista ds. emerytur w Konsumenternas, wskazuje – w przywoływanym kontekście – że 4,5 proc. wynagrodzenia (do 7,5 kwoty bazowej dochodu) może być punktem odniesienia.
Dane o oszczędzaniu: większość odkłada, ale kapitały są różne
Według przytoczonego badania Swedbank ponad osiem na dziesięć osób powyżej 55. roku życia oszczędza na emeryturę. Jednocześnie tylko niecała połowa z nich ma kapitał oszczędnościowy przekraczający 500 000 koron – wynika z tych samych danych.
