Szwedzka Służba Geologiczna (SGU) zachęca mieszkańców do poszukiwania minerałów. W konkursie Mineraljakten 2027 do podziału jest 100 000 koron, a zgłoszenia można przesyłać do 31 lipca 2027 r. Na początek potrzebne są zdjęcia, opis znaleziska i współrzędne miejsca odkrycia.
Obecna edycja rozpoczęła się 1 października 2026 r. Jak wyjaśnia SGU w komunikacie o Mineraljakten 2027, poszukiwania mogą dotyczyć między innymi litu, miedzi, niklu, srebra, złota i metali ziem rzadkich. Urząd interesują również surowce przemysłowe, takie jak wysokiej jakości dolomit, wapień czy czysty kwarcyt. Celem jest zdobycie informacji o występowaniu surowców, które mogą mieć znaczenie dla przyszłego wydobycia.
100 000 koron to pula całego konkursu
Zgodnie z regulaminem edycji 2027 SGU może rozdzielić pieniądze między maksymalnie dziesięciu zwycięzców. Nie ustalono jednakowych nagród dla wszystkich laureatów. Jeśli zgłoszenia nie będą wystarczająco interesujące, urząd zastrzega sobie możliwość nieprzyznania nagród pieniężnych.
Liczą się skład chemiczny i mineralny próbki, miejsce oraz sposób występowania znaleziska, a także to, czy wskazuje ono na interesujące wystąpienie minerałów. Nie jest to więc skup kamieni ani gwarantowane wynagrodzenie za przesłanie próbki. Jeden uczestnik może otrzymać jedną nagrodę w danej edycji. Ewentualny podatek od wygranej pokrywa laureat.
Jak zgłosić znalezisko
Zgłoszenia przyjmuje formularz dostępny na stronie Mineraljakten, pod przyciskiem „Skicka in bidrag”. Trzeba dołączyć fotografie próbki, jej opis oraz współrzędne miejsca znalezienia.
SGU najpierw analizuje zgłoszenie. Jeżeli uzna je za interesujące, poprosi o przesłanie fizycznej próbki do dalszych badań. Nie należy więc od razu wysyłać kamienia pocztą.
Zmienił się sposób udziału: dawne aplikacje na telefony i przeglądarkę nie są już używane. Zgłoszenie trzeba przesłać przez formularz wskazany na obecnej stronie konkursu.
Gdzie szukać interesujących minerałów
W poradniku „Lilla mineralskolan” SGU wskazuje między innymi świeże zręby, rowy, koleiny i okolice nowo wytyczonych dróg. W takich miejscach kamienie bywają odsłonięte i łatwiejsze do obejrzenia. Wskazówką mogą być rdzawe przebarwienia, nietypowe kolory, metaliczny połysk lub duży ciężar w stosunku do rozmiaru.
Znaczenie mają również głazy przemieszczone przez lądolód. Ich rozmieszczenie może pomóc geologom ustalić, skąd pochodzą, i skierować poszukiwania ku skałom zawierającym interesujące minerały.
Do zgłoszenia warto przygotować fotografię całej próbki, zbliżenie jej charakterystycznych fragmentów i zdjęcie miejsca znalezienia. SGU zaleca dobre oświetlenie i umieszczenie obok próbki przedmiotu pozwalającego ocenić jej wielkość.
Przykład amatorskiego odkrycia opisało P4 Väst w lutym 2024 r.. Jonny Eliasson, od lat poszukujący minerałów, znalazł złoto w lesie. Według rozgłośni jego odkrycie przyciągnęło przedsiębiorstwo górnicze do Bengtsfors. To wcześniejsza historia, niezwiązana z rozstrzygnięciem obecnej edycji konkursu.
Udział w konkursie nie daje swobody kopania
Prawo dostępu do przyrody, czyli allemansrätten, nie oznacza dowolności w pobieraniu próbek i ingerowaniu w grunt. Przed poszukiwaniami należy sprawdzić zasady obowiązujące w danym miejscu, szczególnie na terenach chronionych. SGU zaleca także kontakt z właścicielem gruntu i innymi zainteresowanymi osobami, gdy wymaga tego sytuacja.
Regulamin wyklucza znaleziska z terenów objętych zezwoleniem na poszukiwania minerałów lub koncesją na eksploatację złoża. Próbka musi pochodzić ze Szwecji i zostać pozyskana zgodnie z prawem.
Osoby niepełnoletnie potrzebują zgody opiekuna. Obowiązują też wyłączenia dotyczące między innymi pracowników przedsiębiorstw prowadzących poszukiwania surowców. Fizycznych próbek przesłanych do analizy SGU nie zwraca uczestnikom, a urząd może opublikować wyniki badań i lokalizację znaleziska.
