Od 1 stycznia 2027 roku część szwedzkich rent odszkodowawczych livränta zostanie podwyższona o 5 proc., a inne o 0,67 proc. Finansinspektionen ustalił wskaźniki zależne od rodzaju świadczenia oraz dat związanych ze szkodą i przyznaniem renty. Nie jest to jednolita podwyżka wszystkich rent wypłacanych w Szwecji.
Jak wyjaśnia FI w komunikacie z 29 października, świadczenia rekompensujące trwałą utratę dochodów wskutek szkody podlegają mechanizmom ochrony wartości. Szczegółową decyzję urząd wydał dzień wcześniej.
Które renty otrzymają większą podwyżkę
Decyzja Finansinspektionen przewiduje podwyżkę o 5 proc. dla wskazanych kategorii rent ustalonych przed 1 stycznia 2004 roku. Dotyczy to między innymi określonych rent odszkodowawczych związanych ze zdarzeniami po 31 grudnia 1973 roku.
Nie można jednak przyjąć, że każde świadczenie przyznane przed 2004 rokiem wzrośnie o 5 proc. Dla części rent związanych ze zdarzeniami sprzed 1974 roku — w tym wskazanych rent komunikacyjnych — decyzja przewiduje 0,67 proc.
Wyższy wskaźnik wynika ze starszego mechanizmu, w którym niewykorzystane wcześniej zmiany kumulują się do osiągnięcia progu waloryzacji.
Tabela: przykładowa zmiana miesięcznej kwoty
| Renta przed podwyżką | Wzrost o 0,67 proc. | Wzrost o 5 proc. |
|---|---|---|
| 5000 SEK | 33,50 SEK | 250 SEK |
| 10 000 SEK | 67 SEK | 500 SEK |
| 15 000 SEK | 100,50 SEK | 750 SEK |
| 20 000 SEK | 134 SEK | 1000 SEK |
| 30 000 SEK | 201 SEK | 1500 SEK |
Obliczenia własne przed opodatkowaniem. Tabela pokazuje zastosowanie obu wskaźników, a nie rozstrzyga, który przysługuje konkretnej osobie.
Wyższy limit renty z tytułu szkody związanej z pracą
Osobną kwestią jest maksymalna wysokość arbetsskadelivränta wypłacanej przez Försäkringskassan. Urząd podaje limit równy 7,5 kwoty bazowej prisbasbelopp rocznie. W 2026 roku wynosi on 444 000 koron.
Przy ustalonej na 2027 rok kwocie bazowej 59 600 koron limit wyniesie:
7,5 × 59 600 = 447 000 koron rocznie, czyli równowartość 37 250 koron miesięcznie. To wzrost pułapu o 3000 koron rocznie, a nie automatyczna podwyżka każdej wypłacanej renty o tę kwotę.
Livränta nie zawsze oznacza rentę dożywotnią
Försäkringskassan wyjaśnia, że świadczenie może zostać przyznane na określony czas albo bezterminowo. Także w drugim przypadku obowiązują ograniczenia związane z wiekiem emerytalnym. Tłumaczenie każdego rodzaju livränta jako „renty dożywotniej” może więc wprowadzać w błąd.
W przypadku renty związanej z pracą wymagane są między innymi: odpowiedni związek urazu lub choroby z pracą, przewidywany wpływ na zdolność zarobkowania przez co najmniej rok, utrata przynajmniej jednej piętnastej dochodów oraz podleganie ubezpieczeniu w Szwecji.
