Coraz więcej osób wybiera leki na otyłość, które zmniejszają apetyt i pozwalają szybko schudnąć. Nowe badanie pokazuje jednak, że po zakończeniu terapii kilogramy wracają szybciej niż po odchudzaniu opartym na zmianie stylu życia. Wyniki opublikowano w The BMJ.

Co wynika z analizy 37 badań

Brytyjscy naukowcy przeanalizowali 37 badań naukowych, w których śledzono wagę osób stosujących leki przeciw otyłości. Osiem z tych badań dotyczyło nowszych leków hamujących apetyt – tzw. analogów GLP-1, takich jak Wegovy i Mounjaro.

Badacze zauważyli, że po zakończeniu leczenia pacjenci przybierali średnio 0,4 kg miesięcznie. Dla porównania, po tradycyjnej utracie wagi dzięki zmianom stylu życia przyrost wynosił średnio 0,1 kg miesięcznie. Oznacza to czterokrotnie szybszy powrót masy ciała po odstawieniu leczenia farmakologicznego.

Tempo powrotu do wyjściowej wagi i gorsze wyniki badań

Z obliczeń naukowców wynika, że waga może wrócić do poziomu sprzed terapii około 1,7 roku po odstawieniu leków. W przypadku tradycyjnej redukcji masy ciała taki powrót miałby nastąpić średnio po 3,9 roku.

Analiza wskazuje też, że poprawione wskaźniki zdrowotne, takie jak ciśnienie krwi, poziom cukru i lipidów, wracają do wcześniejszych wartości po około 1,4 roku. Temat opisała również agencja Reuters.

Wyjaśnienia prof. Ylvy Trolle Lagerros

Do wyników odniosła się w wywiadzie dla Dagens Nyheter Ylva Trolle Lagerros, ordynator w Centrum Leczenia Otyłości i Uniwersyteckiej Przychodni Liljeholmen oraz profesor w Instytucie Karolinska. Według niej leki hamujące apetyt często dają większą i szybszą utratę wagi niż metody bez leków.

Jej zdaniem, gdy spadek masy ciała jest duży, powrót do codziennej diety może wiązać się z szybszym przyrostem. Wskazuje też, że organizm może mieć „dodatkową motywację” do odzyskania utraconych kilogramów po dużym spadku wagi.

Wsparcie dietetyczne i kontrola leczenia

Profesor podkreśla, że przepisywanie leków powinno iść w parze z aktywnością fizyczną i zmianami w diecie, najlepiej przy wsparciu dietetyka. Zwraca uwagę na badanie dotyczące przepisywania leków hamujących apetyt w podstawowej opiece zdrowotnej w północnej Szwecji. Według niej tylko 12 proc. pacjentów miało kontakt z dietetykiem, a 18 proc. nie miało żadnej kontroli ze strony lekarza.

W jej ocenie zdarza się też, że leki są przepisywane bez sprawdzania wagi pacjenta. Porównuje to do sytuacji, w której leczenie nadciśnienia rozpoczyna się bez wcześniejszego pomiaru ciśnienia.

• Zakaz reklam fast food w Wielkiej Brytanii od poniedziałku
• Ozempic a NAION: szwedzki pacjent dostał odszkodowanie, kolejne sprawy są badane
• Sąd: gmina w Szwecji musi sfinansować lek Ozempic

Pięć strategii na czas po odstawieniu leków

Ylva Trolle Lagerros wskazuje pięć działań, które – według niej – warto wziąć pod uwagę, jeśli ktoś chce zakończyć terapię bez szybkiego przyrostu masy ciała.

Pierwsza strategia to wybór dobrego momentu na odstawienie leku. Według niej potrzebny jest spokojniejszy okres, aby skupić się na stopniowym zmniejszaniu dawki i radzeniu sobie z głodem.

Druga dotyczy okoliczności życiowych. W jej ocenie nie warto kończyć leczenia przed 50. urodzinami ani w trakcie przeprowadzki lub rozwodu.

Trzecia strategia to ocena nawyków. Profesor zachęca do sprawdzenia, co działa dobrze i czy zmiany są trwałe, czy wynikają głównie z działania leku. Jeśli nawyki nie są ugruntowane, wskazuje na kontakt z dietetykiem.

Czwarta to ruch. Podkreśla, że aktywność fizyczna i codzienny ruch mają ułatwiać utrzymanie nowej, niższej wagi.

Piąta strategia dotyczy stresu i snu. Według niej zarówno stres, jak i niedobór snu wpływają na głód i apetyt.

Inne formy wsparcia po zakończeniu terapii

Profesor wskazuje też, że po odstawieniu leków hamujących apetyt można rozważyć inne rozwiązania. Wymienia m.in. orlistat (Xenical), który hamuje wchłanianie tłuszczu, albo zamianę jednego posiłku dziennie na zamiennik posiłku, taki jak Nutrilett, Cambridge lub Allevo.

Dodaje, że przy BMI co najmniej 35 możliwa jest również operacja bariatryczna.

• Ozempic pod lupą – możliwy związek z rzadką chorobą oczu
• Semaglutyd (Ozempic) a ryzyko rozwoju NAION – nowe badania i stanowisko EMA
• Alarmujący wzrost zachorowań na raka związany z otyłością w Szwecji

Fakty: o badaniu

W zestawieniu uwzględniono 37 badań leków, z czego 8 dotyczyło nowych leków hamujących apetyt. Większość z nich jest dostępna od kilku lat, a czas obserwacji był ograniczony. Dlatego naukowcy wykonali obliczenia, aby oszacować wpływ na wagę i zdrowie w perspektywie kilku lat.

Leczenie farmakologiczne trwało średnio 39 tygodni. Wyniki porównano z 249 badaniami tradycyjnej terapii odchudzającej, obejmującej wsparcie w zmianie diety (niskie spożycie energii) i zwiększenie aktywności fizycznej.