Fiński rząd opublikował raport strategiczny, w którym przedstawia cztery możliwe kierunki rozwoju sytuacji globalnej do roku 2045. Dokument zatytułowany „Raport o przyszłości – Strategiczna analiza otoczenia i scenariusze na rok 2045” nie ogranicza się do prognoz gospodarczych, lecz opisuje potencjalne zmiany polityczne, społeczne i klimatyczne, jakie mogą wpłynąć na życie na całym świecie.
Wszystkie scenariusze mają wspólny cel – przygotowanie państw na niepewną przyszłość. Różnią się jednak diametralnie w swoich założeniach, a jeden z nich opisuje ponurą wizję rozpadającego się świata.
Scenariusz „upadającego świata” – kryzys globalny i walka o przetrwanie
Najbardziej pesymistyczny wariant nazwano „upadającym światem”. W tej wersji ludzkości nie udało się zatrzymać zmian klimatycznych, co doprowadziło do trwałych konfliktów o zasoby. Globalna gospodarka znajduje się w recesji, napięcia handlowe i rywalizacja blokowa stają się codziennością, a poziom życia w krajach rozwiniętych spada.
W tym scenariuszu Stany Zjednoczone wycofały się z aktywnej roli na arenie międzynarodowej, a Chiny zmagają się z wewnętrznym chaosem wywołanym kryzysem gospodarczym. Rosja wykorzystuje sytuację do ekspansji, prowadząc działania hybrydowe i okupując tereny, które uznaje za swoje strefy wpływów.
Unia Europejska jest opisana jako osłabiona i rozbita – zmagająca się z falą migracyjną napędzaną przez konflikty i zmiany klimatu. Państwa członkowskie skupiają się na ochronie własnych granic, rezygnując z solidarności.
Scenariusz „świata współpracy” – silna UE i zielona transformacja
Z drugiej strony raport przewiduje także bardziej optymistyczny wariant – „świat współpracy”. W tej wersji udało się wzmocnić ład międzynarodowy oparty na zasadach i wspólnych wartościach. Kluczowe wyzwania – w tym kryzys klimatyczny i nierówności społeczne – zostały rozwiązane poprzez wspólne działania.
UE odgrywa rolę globalnego lidera i przewodnika zmian, a transformacja energetyczna zakończyła się sukcesem. Nowe technologie są wykorzystywane w sposób zrównoważony i służą poprawie jakości życia. Trwały wzrost gospodarczy wspiera dobrobyt społeczeństw, a rozwój opiera się na wartościach humanistycznych.
Technologie i geopolityka – pozostałe scenariusze
Dwa pozostałe warianty skupiają się na innych aspektach przyszłości. W „świecie gigantów technologicznych” rozwój technologii znajduje się głównie w rękach prywatnych korporacji, co rodzi nowe wyzwania związane z kontrolą danych i wpływem firm na politykę.
Z kolei „świat bloków” opisuje powrót do zimnowojennej logiki – świat dzieli się na konkurujące ze sobą sojusze, co skutkuje ograniczoną współpracą i napięciami na wielu frontach.
