Ponad 26 tysięcy gospodarstw domowych w Göteborgu może od stycznia 2027 roku płacić wyższy czynsz. Niezależny arbiter zalecił podwyżkę o 2,95 proc. po nieudanych negocjacjach między organizacjami najemców i prywatnych właścicieli nieruchomości. Dla osób płacących obecnie 8 tys. koron miesięcznie oznacza to dodatkowe 236 koron.
Rekomendację ogłoszono 9 października 2026 roku. Dotyczy ona mieszkań wynajmowanych od prywatnych właścicieli reprezentowanych w negocjacjach przez Fastighetsägarna GFR. Stowarzyszenie Najemców (Hyresgästföreningen) skrytykowało wynik postępowania, uznając zaproponowaną podwyżkę za zbyt wysoką.
Wcześniej właściciele nieruchomości domagali się podwyższenia czynszów w Göteborgu o 4,90 proc. Ostateczna rekomendacja arbitra jest więc niższa od ich początkowego żądania o 1,95 punktu procentowego.
Ile wyniesie podwyżka czynszu w Göteborgu?
Wysokość dodatkowych opłat zależy od obecnego czynszu. Przy wzroście o 2,95 proc. miesięczne koszty wynajmu zmienią się następująco:
| Obecny czynsz | Podwyżka miesięczna | Nowy czynsz |
|---|---|---|
| 6 000 kr | 177 kr | 6 177 kr |
| 8 000 kr | 236 kr | 8 236 kr |
| 10 000 kr | 295 kr | 10 295 kr |
| 12 000 kr | 354 kr | 12 354 kr |
| 14 000 kr | 413 kr | 14 413 kr |
Dla gospodarstwa domowego płacącego 8 000 koron podwyżka oznacza dodatkowy wydatek w wysokości 2 832 koron rocznie. Przy czynszu wynoszącym 12 000 koron roczny koszt wzrośnie o 4 248 koron.
Są to wyliczenia dla pełnych dwunastu miesięcy, zakładające wejście podwyżki w życie 1 stycznia 2027 roku. Rzeczywista zmiana opłat w poszczególnych mieszkaniach będzie zależała od ostatecznego porozumienia i warunków obowiązujących u konkretnego wynajmującego.
Dlaczego o wysokości czynszów zdecydował arbiter?
Negocjacje dotyczące stawek na 2027 rok rozpoczęły się wiosną. Fastighetsägarna GFR wystąpiła wówczas z żądaniem podwyższenia opłat, jednak rozmowy z Hyresgästföreningen nie doprowadziły do porozumienia.
W lipcu organizacja reprezentująca właścicieli wystąpiła o wyznaczenie niezależnego arbitra, korzystając z przewidzianej w szwedzkim prawie procedury rozstrzygania sporów czynszowych.
Sprawę rozpatrzył Christian Malmqvist, który zarekomendował wzrost czynszów w Göteborgu o 2,95 proc.
Szwedzkie przepisy przewidują możliwość skierowania sporu do specjalnego arbitra, określanego jako särskild skiljeman. Jego zadaniem jest przedstawienie pisemnej rekomendacji w sytuacji, gdy strony nie mogą uzgodnić wysokości czynszów.
Zgodnie z ustawą o rozstrzyganiu sporów w ramach zbiorowych negocjacji czynszowych, strony powinny co do zasady przełożyć rekomendację na porozumienie negocjacyjne w ciągu dwóch tygodni, chyba że ustaliły inne warunki.
Oznacza to, że ogłoszenie rekomendacji nie jest tym samym co potwierdzenie podpisania ostatecznego porozumienia.
Najemcy krytykują decyzję. Właściciele wskazują na problemy negocjacyjne
Hyresgästföreningen uważa, że podwyżka nie odpowiada obecnej sytuacji gospodarczej i nadmiernie obciąży budżety najemców.
W komunikacie z 9 października Sofi Bringsoniou, odpowiedzialna za negocjacje w zachodnim regionie organizacji, stwierdziła, że obecny mechanizm rozstrzygania sporów wymaga gruntownych zmian.
Jej zdaniem stosowanie arbitrażu osłabia znaczenie bezpośrednich negocjacji, a skutki finansowe takich rozstrzygnięć ponoszą lokatorzy.
Odmienne stanowisko przedstawiają właściciele nieruchomości. Fastighetsägarna GFR argumentowała wcześniej, że procedura arbitrażowa jest potrzebna wtedy, gdy wielomiesięczne rozmowy nie przynoszą rezultatów.
W komunikacie z 27 lipca 2026 roku organizacja wskazywała, że terminowe zakończenie negocjacji pozwala ograniczyć niepewność oraz ryzyko późniejszych, wstecznych korekt czynszów.
Spór dotyczy więc nie tylko wysokości podwyżek, ale również sposobu ustalania czynszów na szwedzkim rynku najmu.
Czy podwyżka obejmie wszystkie mieszkania w Göteborgu?
Nie. Rekomendacja dotycząca 2,95 proc. obejmuje nieco ponad 26 tysięcy gospodarstw domowych wynajmujących mieszkania od prywatnych właścicieli objętych określonymi negocjacjami prowadzonymi przez Fastighetsägarna GFR.
Nie jest to jednolita podwyżka dla wszystkich mieszkań w mieście.
W szczególności nie należy automatycznie odnosić tej stawki do lokali należących do komunalnych spółek mieszkaniowych, takich jak Poseidon, Familjebostäder, Bostadsbolaget czy Gårdstensbostäder. Ich czynsze podlegają odrębnym negocjacjom.
Również osoby wynajmujące mieszkania od innych prywatnych właścicieli powinny sprawdzić, czy ich umowa jest objęta porozumieniem, którego dotyczy rekomendacja.
Informacje o przebiegu negocjacji w poszczególnych gminach regionu można znaleźć na stronie Hyresgästföreningen dotyczącej czynszów na 2027 rok.
Podwyżki czynszów również w innych gminach zachodniej Szwecji
Göteborg nie jest jedynym miejscem w regionie, w którym tegoroczne negocjacje czynszowe zakończyły się skierowaniem sprawy do arbitra.
Już 29 września Hyresgästföreningen poinformowała o rekomendacjach podwyżek wynoszących od 2,60 do 2,90 proc. dla ponad 3 600 gospodarstw domowych w innych gminach zachodniej Szwecji.
Oznacza to, że spory dotyczące czynszów na 2027 rok mają szerszy zasięg niż samo Göteborg.
Dla najemców objętych najnowszą rekomendacją najważniejsze będzie teraz formalne zakończenie negocjacji. Dopiero informacje od wynajmującego lub strony reprezentującej najemców pozwolą potwierdzić wysokość nowego czynszu dla konkretnego mieszkania.
