Blokada świadczeń w Szwecji znalazła się w centrum sporu po rządowym projekcie dotyczącym ubezpieczenia społecznego. Według szwedzkiego serwisu Senioren eksperci ostrzegają, że konsekwencje mogą dotknąć także emerytów, którzy przez pomyłkę podali nieprawidłowe dane. Projekt przewiduje czasowe wstrzymanie wypłat i kary pieniężne.
Z opisu przywołanego przez Senioren wynika, że Urząd Ubezpieczeń Społecznych lub Urząd Emerytalny mogłyby zdecydować o wstrzymaniu emerytury na określony czas. Sankcja ma dotyczyć sytuacji, gdy ktoś świadomie lub z rażącym niedbalstwem podał nieprawidłowe informacje istotne dla wypłaty świadczenia.
Blokada świadczeń w Szwecji w projekcie rządu
Rząd proponuje wprowadzenie blokady świadczeń oraz kar pieniężnych w ramach ubezpieczenia społecznego. Według rządu celem ma być ograniczenie błędnych wypłat i nadużyć świadczeń, co opisano w rządowych materiałach dotyczących „bidragsspärr” i „sanktionsavgift”.
W praktyce urząd mógłby zdecydować, że dana osoba nie otrzyma emerytury przez pewien czas. W materiale cytowanym przez Senioren wskazano przedział od kilku miesięcy do trzech lat. W projekcie mowa o sytuacjach, w których podano nieprawidłowe dane świadomie albo z rażącym niedbalstwem.
Minister ds. osób starszych i ubezpieczeń społecznych Anna Tenje, odnosząc się do projektu, mówi: „Poprzez blokadę świadczeń i kary finansowe w ramach ubezpieczenia społecznego wysyłamy jasny sygnał, że nadużywanie naszego systemu opieki społecznej jest niedopuszczalne” – cytuje ją przekaz rządowy.
Krytyka Lagrådet i ryzyko dla emerytów
Projekt spotkał się z krytyką Rady Prawnej (Lagrådet), rządowego organu doradczego ds. prawnych. W swojej opinii Lagrådet ostrzega, że część rozwiązań może naruszać podstawowe prawa, w tym ochronę własności wynikającą z konstytucji – wynika z dokumentu Lagrådet dotyczącego propozycji „Bidragsspärr och sanktionsavgift i socialförsäkringen”.
W przytoczonych materiałach podkreślono też ryzyko podwójnego karania. Jeśli ktoś został już ukarany za przestępstwo, może dodatkowo stracić świadczenia, co w praktyce może oznaczać utratę dochodu emerytalnego. Ten wątek opisuje Senioren, powołując się na zastrzeżenia Lagrådet.
Krytycy zwracają uwagę, że przepisy mogą dotknąć również emerytów, którzy popełnili błąd bez zamiaru popełnienia przestępstwa. Według Lagrådet emeryt, który podał nieprawidłowe dane, może zostać pozbawiony już wypracowanej emerytury na dłuższy okres, bez możliwości uzyskania tych pieniędzy z mocą wsteczną.
W materiale wskazano, że propozycja została przekazana do dalszego opracowania i ma zostać dokładniej przeanalizowana przed ewentualnym wejściem w życie, co opisuje Senioren, odwołując się do stanowiska Lagrådet.
