W obszarze cenowym SE4, obejmującym Skåne i część południowego Götalandu, średnia cena spotowa w pierwszych ośmiu dniach listopada 2026 r. wyniosła około 2,99 korony za kilowatogodzinę. To ponad dwukrotnie więcej niż średnia dla całego listopada 2022 r., gdy wynosiła 1,35 korony. Jednocześnie poza siecią pozostają trzy z sześciu szwedzkich reaktorów jądrowych, a Svenska kraftnät wskazuje również na niższy niż zwykle poziom wody w zbiornikach i trwające prace w sieci przesyłowej.
W skrócie
- Cena w SE4: ok. 2,99 kr/kWh średnio w pierwszych ośmiu dniach listopada 2026 r. (spot, bez podatków i opłat).
- Listopad 2022: średnia miesięczna 1,35 kr/kWh w tym samym obszarze.
- Wyłączone reaktory: Ringhals 3, Ringhals 4 i Forsmark 1 – łącznie ponad 3 000 MW mocy.
- Planowane powroty: Ringhals 4 – 20 listopada, Ringhals 3 – 27 listopada, Forsmark 1 – pierwszy generator 17 listopada, drugi 12 grudnia.
Dane pochodzą z historycznych cen Nord Pool zestawianych przez Elpoolen i Elprisdata. Listopad 2026 r. jeszcze się nie zakończył, ale jak dotąd nie widać trwałego spadku cen w południowym obszarze. Dla porównania: w całym listopadzie 2022 r. średnia w SE4 wynosiła 1,35 kr/kWh, a w najdroższym miesiącu kryzysu, sierpniu 2022 r., około 3,05 kr/kWh. Obecny listopad zbliża się więc do tamtego poziomu, choć pozostaje nieco poniżej.
Trzy reaktory poza siecią
Głównym po stronie podażowej jest ograniczona dostępność energii jądrowej. Zgodnie z danymi operatorów i prognozami Svenska kraftnät, poza siecią znajdują się obecnie:
- Ringhals 3 – około 1 070 MW, przedłużony remont; nowy planowany powrót to 27 listopada 2026 r. Data była przesuwana kilkakrotnie.
- Ringhals 4 – około 1 130 MW, przedłużony remont; planowany powrót 20 listopada 2026 r..
- Forsmark 1 – około 984 MW, przerwa remontowa od 6 września; pierwszy z dwóch generatorów ma wrócić 17 listopada, drugi dopiero 12 grudnia 2026 r..
Łącznie to ponad 3 000 MW planowanej mocy, która normalnie byłaby dostępna w systemie. W 44. tygodniu roku Inspektorat Rynku Energii (Ei) wskazywał, że dostępnych jest jedynie 52,8 proc. szwedzkiej mocy produkcyjnej energii jądrowej.
Niska woda i prace w sieci
Sama energetyka jądrowa nie wyjaśnia całej sytuacji. W raporcie na zimę 2026/2027 Svenska kraftnät podaje, że stopień napełnienia szwedzkich zbiorników wodnych wynosi około 70 proc., podczas gdy norma dla tej pory roku to około 80 proc.. Niższe są także zapasy wody w południowej Norwegii, co ogranicza możliwości importu taniej energii wodnej do SE4.
Operator wskazuje również na prace modernizacyjne w sieci przesyłowej, które ograniczają przepustowość między północą a południem kraju. Część z tych prac ma zakończyć się do 10 grudnia 2026 r., co — zdaniem Svenska kraftnät — poprawi warunki przesyłu w dalszej części zimy. Do tego dochodzą niskie zapasy gazu w Europie i niepewność geopolityczna, które podbijają ceny energii w godzinach szczytowego zapotrzebowania.
Północ płaci grosze
Skala różnic wewnątrz Szwecji pozostaje ogromna. W listopadzie 2026 r. średnia cena spotowa w obszarze SE2, obejmującym część północnej Szwecji środkowej, wynosiła około 12 öre za kWh — wobec blisko 3 koron w SE4. To różnica około 25-krotna. W praktyce dwa gospodarstwa domowe o identycznym zużyciu mogą płacić diametralnie różne kwoty za sam zakup energii, w zależności od tego, po której stronie granicy przesyłowej mieszkają.
W niedzielę 8 listopada średnia dzienna w SE4 wynosiła około 2,98 kr/kWh, a w najdroższym kwadransie cena dochodziła do około 4,18 kr/kWh. To ceny spotowe — przed doliczeniem VAT, podatku energetycznego, opłat sieciowych i marży sprzedawcy. Rzeczywisty koszt dla gospodarstwa domowego jest więc wyższy.
Co to oznacza dla domowego budżetu
Dla elektrycznie ogrzewanego domu jednorodzinnego o zużyciu 2 000 kWh miesięcznie różnica między średnią z listopada 2022 r. (1,35 kr/kWh) a obecnym poziomem (2,99 kr/kWh) to około 3 300 koron w ciągu jednego miesiąca — wyłącznie po stronie ceny spotowej, bez podatków i opłat. To obciążenie, które może wrócić w kolejnych tygodniach, jeśli reaktory nie wrócą do sieci zgodnie z planem, a pogoda zwiększy zapotrzebowanie na energię.
Svenska kraftnät nie prognozuje wprawdzie braku mocy w systemie, ale sam wskazuje, że tegoroczna zima jest trudniejsza niż poprzednie. Dla odbiorców w SE4 oznacza to, że dopóki Ringhals 3 i 4 oraz Forsmark 1 nie wrócą do pracy, ceny pozostaną wrażliwe na każdy czynnik — od wiatru i temperatury po dostępność importu z kontynentu. Wcześniejsze ostrzeżenia przed wysokimi cenami prądu zimą 2026/27 okazały się więc trafne; część instytucji zwracała uwagę również na ryzyko związane z nietypowymi umowami na prąd, które w okresie wysokich cen mogą wyglądać atrakcyjniej, niż są w rzeczywistości.
