Duński rząd chce przeznaczyć 680 mln koron w ciągu czterech lat na nowy krajowy plan dotyczący demencji. Szczegóły programu nie są jeszcze gotowe, ale wśród rozważanych działań są większy dostęp do stałych koordynatorów demencji oraz dodatkowe szkolenia dla pracowników opieki.
Zapowiedź finansowania przedstawiła minister gospodarki i spraw wewnętrznych Pia Olsen Dyhr z Socialistisk Folkeparti. Kwota ma zostać uwzględniona w politycznej części projektu budżetu państwa na 2027 rok. Na razie rząd rezerwuje środki, natomiast szczegółowy podział pieniędzy ma zostać ustalony wraz z nowym planem działania.
Jednym z kierunków rozważanych przez rząd jest zapewnienie większej liczbie osób z demencją stałego koordynatora, który pomagałby w poruszaniu się między różnymi częściami systemu opieki. Rząd chce również przyjrzeć się podnoszeniu kwalifikacji pracowników oraz wsparciu rodzin osób chorych.
Około 103 tys. osób starszych żyje z demencją
Skala problemu jest większa, niż wynika wyłącznie z oficjalnych rejestrów. Nationalt Videnscenter for Demens – dane o występowaniu demencji w Danii szacuje, że w 2026 roku około 103 tys. osób w wieku co najmniej 65 lat żyje w Danii z demencją.
Dla porównania 1 stycznia 2025 roku w rejestrach znajdowało się 42 665 osób w wieku 65 lat lub więcej z demencją. Duńskie centrum wiedzy zwraca jednak uwagę na znaczną liczbę przypadków niewidocznych w rejestrach i dlatego rzeczywistą skalę choroby szacuje na podstawie badań populacyjnych oraz danych demograficznych.
Jeżeli obecne założenia demograficzne się utrzymają, do 2040 roku liczba osób w wieku 65+ żyjących z demencją może wzrosnąć do około 146 tys. Głównym powodem jest rosnąca liczba starszych mieszkańców Danii.
Gminy już odczuwają większą presję
Rosnąca liczba chorych przekłada się bezpośrednio na pracę gminnej opieki nad seniorami. W badaniu przeprowadzonym przez KL wszystkie 98 duńskich gmin odpowiedziały na pytania dotyczące trudnych przypadków w opiece.
Aż 74 proc. gmin wskazało, że w ostatnich latach wzrosła skala problemów związanych z agresywnym lub trudnym do zrozumienia zachowaniem starszych osób z demencją albo zaburzeniami psychicznymi. 23 proc. oceniło sytuację jako niezmienioną, a tylko 2 proc. zauważyło poprawę.
Problem dotyczy również diagnostyki. Najnowsze dane z duńskiej bazy DanDem pokazują, że w ciągu dekady liczba osób kierowanych każdego roku na badania w kierunku demencji wzrosła o niemal 50 proc., ale możliwości systemu nie zwiększyły się w takim samym tempie. W 2025 roku tylko około jedna czwarta pacjentów została zdiagnozowana w zalecanym terminie 90 dni.
Poprzedni plan obejmował 23 działania
Nowy program ma zastąpić wcześniejszą Narodową Strategię Demencji 2025. Na poprzedni plan rząd i partie uczestniczące w porozumieniu przeznaczyły 470 mln koron. Obejmował on 23 inicjatywy dotyczące między innymi wcześniejszego wykrywania choroby, jakości diagnostyki i leczenia, opieki, rehabilitacji, pomocy dla rodzin oraz podnoszenia kompetencji personelu.
Przygotowanie kolejnego programu nie jest nową zapowiedzią. Już 1 stycznia 2026 roku premier Mette Frederiksen mówiła o planach stworzenia nowej krajowej strategii. Wskazywała wtedy na potrzebę wcześniejszego wykrywania demencji, lepszego łagodzenia skutków choroby oraz większej pomocy dla bliskich osób chorych.
Związek zawodowy FOA ocenia zapowiedź 680 mln koron jako znaczące wzmocnienie opieki, ale zwraca uwagę, że sama liczba pracowników nie rozwiąże wszystkich problemów. Organizacja wskazuje przede wszystkim na potrzebę praktycznych szkoleń, specjalistycznego wsparcia oraz czasu, który personel może poświęcić osobom wymagającym bardziej złożonej opieki.
Szczegółowy zakres nowego planu nie został jeszcze przedstawiony. Na obecnym etapie potwierdzona jest zapowiedź przeznaczenia 680 mln koron w ciągu czterech lat; konkretne działania i sposób podziału środków mają zostać określone w dalszych pracach nad programem i budżetem.
