Nowy raport szwedzkiego urzędu ds. bezpieczeństwa żywności (Livsmedelsverket) pokazuje, że warzywa i potrawy złożone były jednymi z najczęstszych źródeł zatruć pokarmowych w latach 2019–2023.
Głównym winowajcą okazał się norowirus, który odpowiadał także za zimową grypę żołądkową. W badanym okresie spowodował on 2308 zachorowań.
Sushi, torty kanapkowe i warzywa na cenzurowanym
Do najczęściej wskazywanych przyczyn zatruć pokarmowych należały:
| Produkt spożywczy | Przykłady |
|---|---|
| Potrawy złożone | Sushi, torty kanapkowe |
| Owoce morza | Ostrygi, krewetki |
| Warzywa i rośliny strączkowe | Sałaty, kiełki, fasola |
W większości przypadków infekcje przenosili zakażeni pracownicy mający kontakt z żywnością. Oprócz norowirusów, odnotowano wzrost przypadków zakażeń kryptosporydiami oraz zatruć spowodowanych lektunami w surowych warzywach i owocach.
Zgłaszanie zatruć pokarmowych – dlaczego to ważne?
W aż 45% przypadków nie udało się ustalić źródła zakażenia. Jonas Toljander, specjalista ds. oceny ryzyka w Livsmedelsverket, przypomina:
„Większość przypadków zatrucia pokarmowego nigdy nie jest zgłaszana. To tylko wierzchołek góry lodowej. Zgłaszanie podejrzeń do gminy jest kluczowe, nawet jeśli do zatrucia doszło w domu.”
Zgłoszenia umożliwiają prowadzenie dochodzeń, które mogą zapobiec kolejnym zachorowaniom.
Mniej zgłoszeń, ale nie mniej zagrożeń
W porównaniu z poprzednim pięcioleciem, liczba zgłoszonych przypadków spadła. Livsmedelsverket wiąże to z restrykcjami wprowadzonymi podczas pandemii COVID-19. Ograniczenia te wpłynęły na zmniejszenie kontaktów i liczby ognisk zakażeń, ale zagrożenie nadal istnieje.
Jak zapobiegać zatruciom pokarmowym?
Oto najważniejsze zalecenia Livsmedelsverket:
| Działanie profilaktyczne | Dlaczego to ważne |
|---|---|
| Przechowuj produkty w lodówce (ok. 4°C) | Zapobiega namnażaniu się bakterii |
| Myj ręce przed gotowaniem i po kontakcie z surowym mięsem | Ogranicza ryzyko przeniesienia patogenów |
| Utrzymuj czystość w kuchni, myj deski i noże | Chroni przed zakażeniem krzyżowym |
| Szybko chłodź gotowane potrawy, dziel na porcje | Zapewnia bezpieczne przechowywanie |
| Mroź świeże ryby przed spożyciem na surowo | Zabija pasożyty |
| Marynuj ryby z użyciem octu i soli, przechowuj w lodówce | Zapobiega rozwojowi bakterii |
| Dokładnie smaż mięso mielone i drób | Zabezpiecza przed bakteriami (np. Salmonella) |
Stosowanie tych zasad znacząco obniża ryzyko zatruć pokarmowych, niezależnie od tego, czy posiłki przygotowujemy w domu, czy jemy na mieście.