Nowy minerał o skomplikowanym składzie chemicznym NaAl₃Al₆(Si₄B₂O₁₈)(BO₃)₃(OH)₃O został odkryty przez szwedzkiego geologa Erika Jonssona. Minerał nazwano ertlitem – na cześć austriackiego profesora mineralogii Andreasa Ertla.

Jonsson, pracujący w Służbie Geologicznej Szwecji (SGU), natrafił na nowy związek podczas badań pegmatytów na Madagaskarze – wyspie znanej z bogactwa egzotycznych i rzadkich minerałów.

Wyzwanie naukowe i mineralogiczne

Rozpoznanie minerału nie było łatwe. – Na początku nie było jasne, z czym mamy do czynienia. To był trudny przypadek – przyznaje Jonsson.

Ertlit pochodzi z granitowego pegmatytu – magmowej skały, która krystalizuje się w szczelinach starszych warstw skalnych. Takie formacje są szczególnie bogate w rzadkie metale, m.in. bor, lit i tantal. Region środkowego Madagaskaru, gdzie znaleziono ertlit, słynie z obecności właśnie takich złożonych pegmatytów.

Ertlit – ukłon w stronę austriackiej nauki

Nowy minerał nazwano na cześć Andreasa Ertla z Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu, uznanego badacza turmalinów i współczesnej mineralogii.

Charakterystyka ertlitu została opracowana przez międzynarodowy zespół pod kierownictwem Jana Cempírka z Uniwersytetu Masaryka w Czechach. W pracach brali udział także naukowcy z Kanady i Stanów Zjednoczonych. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne (IMA).

Pegmatyty także w Szwecji

Choć odkrycia dokonano na Madagaskarze, podobne skały występują również w Szwecji. Przykładem są złoża w Varuträsk w Västerbotten oraz na wyspie Utö w archipelagu sztokholmskim. Oba miejsca znane są z występowania rzadkich minerałów i metali, w tym litu.

Utö to miejsce, gdzie po raz pierwszy odkryto lit. Obecnie trwają także prace poszukiwawcze w rejonie Bergby, na północ od Gävle, gdzie występują pegmatyty bogate w ten cenny surowiec.

Szczegółowy opis ertlitu został właśnie opublikowany w prestiżowym czasopiśmie American Mineralogist.