Od 15 stycznia 2026 roku Szwecja znosi obowiązek przedkładania zaświadczeń lekarskich przy ubieganiu się o prawo jazdy przez osoby z ADHD, autyzmem i pokrewnymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Rząd uznał, że dotychczasowy wymóg jest nie tylko zbędny, ale także nieproporcjonalnie obciąża system opieki zdrowotnej.
Ponad 99% pozytywnych decyzji
Decyzję ogłoszono w związku z danymi, które pokazują, że ponad 99% osób z ADHD i autyzmem otrzymuje zgodę na prowadzenie pojazdów po przejściu badania. Jak podkreślił Andreas Carlson (KD), minister infrastruktury i mieszkalnictwa, zmiana odciąży zarówno obywateli, jak i urzędników oraz personel medyczny.
„To realna ulga dla osób ubiegających się o prawo jazdy i dla służby zdrowia, która nie będzie już musiała zajmować się zbędną biurokracją” – zaznaczył Carlson.
Przeciążona psychiatria, brak dowodów
W ciągu ostatnich lat liczba diagnoz ADHD i autyzmu w Szwecji gwałtownie wzrosła. Według danych Socialstyrelsen, w 2022 roku aż 10,5% chłopców i 6% dziewcząt miało rozpoznanie ADHD, a prognozy wskazują na dalszy wzrost.
Psychiatra Linda van Paaschen z Regionu Västernorrland podkreśla, że brakuje naukowych dowodów potwierdzających skuteczność obowiązku zaświadczeń lekarskich w zmniejszaniu ryzyka wypadków drogowych. W rozmowie z Läkartidningen oceniła, że zadanie nałożone na psychiatrów było błędnie zaprojektowane: „To poważna wada systemu, który wymaga od nas działań niemających uzasadnienia w badaniach.”
Uproszczenie procedury, mniej barier
Minister spraw społecznych Jakob Forssmed (KD) również przyznał, że dotychczasowy system nie miał solidnych podstaw. Jego zdaniem zniesienie tego obowiązku pozwoli lekarzom skupić się na pracy terapeutycznej, zamiast poświęcać czas na wypełnianie formalności.
Zamiast badań medycznych, wprowadzona zostanie uproszczona procedura, która nie wymaga dokumentowania diagnozy. Osoby z ADHD i autyzmem będą traktowane jak wszyscy inni kandydaci na kierowców – bez konieczności przedstawiania dodatkowych zaświadczeń.
