Od 18 marca ma ruszyć nabór wniosków o premię na zakup samochodu elektrycznego. Wsparcie ma być dostępne także przy leasingu, ale kryteria są na tyle restrykcyjne, że uprawnionych może być niewielu – zwraca uwagę ekonomistka Sharon Lavie z Lendo. O uruchomieniu programu informują m.in. TV4 oraz instytucje publiczne, w tym Naturvårdsverket i rządowy komunikat na regeringen.
Ile można dostać i jak wypłacane jest wsparcie
Maksymalna kwota w programie to 64 800 koron. Składa się na nią 1 300 koron miesięcznie przez maksymalnie 36 miesięcy, co łącznie daje 46 800 koron. Do tego dochodzi pomoc początkowa w wysokości 18 000 koron.
Kryteria dochodu i warunek miejsca zamieszkania
Aby otrzymać pełną kwotę, osoba ubiegająca się o premię na zakup samochodu elektrycznego musi mieścić się w progu dochodowym odpowiadającym połowie średniego dochodu. W tekście źródłowym wskazano, że średni dochód w 2025 r. wynosił nieco ponad 40 000 koron brutto, co oznacza około 20 000 koron brutto miesięcznie przy progu 50 procent. W przypadku samej części wypłacanej miesięcznie (46 800 koron) dochód nie może przekraczać 80 procent średniej.
Oprócz tego wnioskodawca ma mieszkać w gminie wiejskiej lub na obszarze, gdzie dostęp do transportu publicznego jest ograniczony. To jeden z warunków, który – obok kryterium dochodowego – zawęża grupę potencjalnych beneficjentów.
Ilu może spełnić warunki i kto realnie skorzysta
Według szacunków kryteria programu może spełniać około 800 000 gospodarstw domowych. Szwedzka Agencja Ochrony Środowiska zakłada, że o premię może ubiegać się 100 000 gospodarstw. Sharon Lavie podaje jednak w wątpliwość ten poziom zainteresowania i wskazuje na ryzyko, że część rodzin nie będzie w stanie zebrać środków na wpłatę własną lub nie przejdzie oceny zdolności kredytowej – nawet jeśli formalnie spełnia kryteria programu.
Lavie zwraca też uwagę, że wsparcie zostało zaprojektowane z myślą o gospodarstwach w trudnej sytuacji finansowej, co może ograniczać możliwość zakupu lub leasingu auta elektrycznego. W jej ocenie liczba osób, które jednocześnie spełnią warunki i będą w stanie udźwignąć koszty, może być bardzo mała.
Trafikanalys o ryzykach: skomplikowane zasady i bariery kredytowe
Podobne wnioski pojawiają się w stanowiskach instytucji konsultacyjnych. Trafikanalys ocenia, że istnieje ryzyko, iż grupa, do której kierowana jest pomoc, w praktyce nie będzie mogła z niej skorzystać – m.in. z powodu trudności z przejściem kontroli zdolności kredytowej. Agencja wskazuje też, że złożone przepisy mogą zniechęcać część osób, jeśli obawiają się, że po zakupie nie otrzymają premii.
W tekście źródłowym przypomniano również, że premia za złomowanie dla osób kupujących nowy samochód elektryczny została zniesiona i określana jest jako porażka – w ciągu nieco ponad roku złożono niewiele ponad 2000 wniosków, co było wynikiem dalekim od celu rządu.
Wsparcie także na używane auta elektryczne
Dla osób, które mimo ograniczeń zdecydują się na zakup, program może mieć znaczenie także dlatego, że wsparcie obejmuje używane samochody elektryczne. W materiale wskazano, że na rynku są oferty aut używanych za mniej niż 200 000 koron. Trafikanalys pozytywnie ocenia objęcie programem aut z drugiej ręki i zaznacza, że to może być najczęstszy wybór wśród wnioskodawców.
