Szwecja podpisała umowę z Estonią na wynajem miejsc w zakładzie karnym w Tartu. Rozwiązanie to ma złagodzić kryzys w systemie więziennictwa, jednak budzi kontrowersje – zarówno polityczne, jak i społeczne.
Brakuje miejsc w więzieniach
Na początku 2025 r. szwedzki system więziennictwa dysponował około 11 000 miejsc w aresztach i zakładach karnych. Do 2034 roku potrzeba ich aż 29 000 więcej.
Choć poprzedni rząd zapowiedział budowę dodatkowych 3000 miejsc, sytuacja wciąż jest napięta. Dlatego w czerwcu podpisano umowę z Estonią na wynajem 400 cel w więzieniu w Tartu, które mogą pomieścić do 600 osadzonych.
Kto trafi do Estonii?
Według rządu chodzi o mężczyzn powyżej 18. roku życia, skazanych w Szwecji za poważne przestępstwa – w tym morderstwa i przestępstwa seksualne. Jednak nie będą to więźniowie stanowiący najwyższe zagrożenie dla bezpieczeństwa.
Zakład karny w Tartu odpowiada szwedzkiej klasie bezpieczeństwa 2. Wszyscy więźniowie rozpoczną i zakończą odbywanie kary w Szwecji.
Polityczna batalia
Aby umowa weszła w życie, rząd potrzebuje poparcia Socjaldemokratów, gdyż przepisy wymagają kwalifikowanej większości w parlamencie (75% głosów).
– Nie wykluczam, że w przyszłości będzie jeszcze więcej takich miejsc, ale najpierw musimy zrealizować to, co uzgodniliśmy z Estonią – powiedział minister sprawiedliwości Gunnar Strömmer w rozmowie z Sydsvenskan.
Socjaldemokraci są sceptyczni wobec „eksportu więźniów”, wskazując na ryzyko utraconych miejsc pracy w Szwecji. Związek zawodowy LO również stanowczo sprzeciwia się temu rozwiązaniu.
Koszt i warunki
Utrzymanie jednego więźnia w Estonii ma kosztować 8500 euro miesięcznie, podczas gdy w Szwecji – około 11 500 euro.
Personel więzienia w Tartu będzie mówił po angielsku, a więźniowie otrzymają prawo do tłumacza. Zajęcia, odwiedziny i warunki mają odpowiadać tym obowiązującym w Szwecji.
Co dalej?
Jeśli parlament poprze umowę, przepisy umożliwiające wysyłanie więźniów do Estonii wejdą w życie 1 lipca 2026 roku. Do tego czasu Socjaldemokraci zapowiadają wizytę w więzieniu w Tartu, aby osobiście ocenić warunki.