Trzecie co do wielkości miasto w Chorwacji, Rijeka, położone jest na północy kraju i od dawna odgrywa kluczową rolę w transporcie i gospodarce całego regionu Adriatyku. Ze względu na strategiczne położenie na skrzyżowaniu lądowych i morskich szlaków handlowych, miasto stanowi naturalną bramę tranzytową dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej, a także Chorwacji. Oprócz tego, że jest największym portem handlowym w Chorwacji, port w Rijece pełni również funkcję ważnego węzła dystrybucji surowców, towarów przemysłowych, ropy naftowej i kontenerów. W ostatnich latach znacznie zwiększono liczbę obiektów magazynowych i terminali kontenerowych, podobnie jak połączenia z autostradami śródlądowymi i liniami kolejowymi.
Chociaż Rijeka jest mniej estetyczna niż przystanie turystyczne rozsiane wzdłuż wybrzeża, jest bardzo przydatnym ogniwem logistycznym, które ma duży wpływ na gospodarkę kraju. Rurociąg prowadzący do rafinerii w Sisaku zaczyna się w Rijece. Paliwa, metale, żywność i części dla przemysłu motoryzacyjnego to jedne z ponad 10 milionów ton ładunków, które port przyjmuje każdego roku. Jest to również jedno z niewielu miejsc w Europie, które łączy charakter przemysłowy z funkcją pasażerską i kulturalną.
Nazwa portu:
Port Handlowy Rijeka
Lokalizacja:
Rijeka, Chorwacja, Zatoka Kvarnerska, Adriatyk
Rok założenia:
1722 (początki rozwoju przemysłowego)
Rodzaj portu:
Port handlowy, pasażerski, rybacki, tranzytowy
Główne gałęzie przemysłu:
Przemysł stoczniowy, chemiczny, maszynowy, papierniczy, spożywczy
Połączenia logistyczne:
Rurociąg naftowy, terminal kontenerowy, port lotniczy, autostrady
Znaczenie:
Największy port handlowy Chorwacji, kluczowe centrum logistyczne Bałkanów
Link referencyjny:
https://www.portauthority.hr
Rijeka otrzymała tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w 2020 roku. Zdolność miasta portowego do udanego połączenia ciężkiej infrastruktury przemysłowej z przyjaznym otoczeniem zarówno dla mieszkańców, jak i turystów stała się możliwa dzięki temu wydarzeniu. Dziś odnowione nabrzeża, współczesne muzea i kreatywne przestrzenie stworzone w starych halach portowych są świadectwem niezwykle świadomej zmiany, jaka tu zachodzi.
Nie sposób przeoczyć zaangażowania Rijeki w szerszy europejski trend przebudowy portów, gdy obserwuje się, jak miasto dostosowuje się do wyzwań XXI wieku. Podobne operacje są prowadzone w Hamburgu i Antwerpii, gdzie operacje portowe muszą równoważyć wymagania życia miejskiego, turystyki i środowiska. Chociaż doki i dźwigi nadal zajmują znaczną część obszaru, Rijeka już odczuwa skutki, ponieważ coraz większa część nabrzeża jest otwierana dla mieszkańców i turystów.
Ciekawe jest to, że port w Rijece staje się coraz ważniejszym węzłem przeładunkowym dla ładunków kontenerowych podróżujących z Chin do Europy Środkowej i Wschodniej, oprócz obsługi towarów przybywających drogą morską. Port jest zaangażowany w tzw. Nowy Jedwabny Szlak ze względu na współpracę z chińskimi firmami logistycznymi. Obecnie znaczna część przychodów operacyjnych pochodzi z utrzymania tych szlaków handlowych.
Rijeka jest często pomijana przez turystów podróżujących do Chorwacji na rzecz bardziej znanych kurortów, takich jak Split czy Dubrownik. Jednak dla tych, którzy cenią historię i zmiany gospodarcze, miasta portowe są cenne w sposób wykraczający poza krajobraz. Spacerując po przemysłowych ulicach Rijeki, łatwo dostrzec ślady wpływów węgierskich, austriackich i włoskich. Silne struktury gospodarcze powstały częściowo z powodu tej wielokulturowej natury.
W nadchodzących latach przewiduje się dodatkowe inwestycje, takie jak rozwój sieci kolejowej, która umożliwi jeszcze skuteczniejszy transport kontenerów do Europy Środkowej. Podwajając przepustowość terminalu do 1,2 miliona TEU rocznie, projekt „Rijeka Gateway” ma na celu ustanowienie go jednym z głównych węzłów kontenerowych na Adriatyku. Rząd Chorwacji, prywatni inwestorzy i Międzynarodowy Bank Inwestycyjny współpracują nad wdrożeniem projektu.
Z punktu widzenia społecznego posiadanie tak rozległej infrastruktury ma zarówno zalety, jak i wady. Z jednej strony port w Rijece tworzy tysiące miejsc pracy w branży logistycznej i przeładunkowej, a także pośrednio w branży transportowej, IT i usługowej. Jednak pojawiają się obawy dotyczące wpływu na zrównoważony rozwój i środowisko. Coraz więcej aktywistów ekologicznych wzywa do wdrożenia technologii, które obniżają hałas i emisje. Odpowiedzią miasta jest plan wykorzystania zielonych technologii, takich jak modernizacja sprzętu przeładunkowego i wykorzystanie energii odnawialnej do zasilania portu.
W rezultacie Rijeka jest nie tylko największym portem handlowym w Chorwacji, ale także reprezentacją współczesnej logistyki, która łączy handel międzynarodowy z kulturą regionalną. Jej zdolność do adaptacji i zrównoważonego rozwoju może okazać się szczególnie korzystna w obecnych czasach nieprzewidywalności geopolitycznej i rosnącej presji klimatycznej, nie tylko dla Chorwatów, ale i dla całej sieci portów śródziemnomorskich.

